Facility Management bestaat 50 jaar: ‘Wij waren de eerste met deze opleiding’

Rients Jorna was meer dan twintig jaar directeur van de Hospitality Business School, waar de opleiding Facility Management deel van uitmaakt. Jorna begon als docent op Saxion, toen de opleiding nog Toegepaste Huishoudwetenschappen heette. “Vooral in 1990 kwamen er flinke veranderingen”, vertelt Jorna. In die tijd was hij opleidingshoofd en veranderde de naam van de opleiding: dat werd Facilitaire Dienstverlening.

Het werkveld groeide volgens hem in die jaren in een ‘razend tempo’. Dat maakte dat er behoefte was aan professionalisering van dienstverlening. “Er waren mensen nodig om al die nieuwe processen van nieuwe werkplekken, interieur, beveiliging en ga zo maar door, te managen.” Het ging niet meer allen maar om de beroepspraktijk.

Jorna was een van de aanstichters van de nieuwe naam; Facilitaire Dienstverlening. “Dat dekte al een stuk beter de lading van de opleiding.”

De eerste

Daarnaast veranderde de inhoud van de opleiding ook. Met succes, als je het hem vraagt. “We hadden het klaarblijkelijk heel goed gedaan.” Een opleiding als Facilitaire Dienstverlening, dus echt gericht op de processen binnen een organisatie, bestond toen nog niet. “Wij waren de eerste in Nederland en misschien wel de wereld.”

Daardoor trok de opleiding bekijks van internationale hogescholen en universiteiten. “We hadden de toon gezet en zeer snel een vier-jarige opleiding in elkaar gezet.”

De mooiste periode in al die jaren Facility Management vindt Jorna de periode rond 2008. “In de jaren 90 waren we enorm gegroeid, dat was echt een onstuimige periode. Zo rond 2008 kwam er echt schwung in de opleiding. We konden toen echt van binnen naar buiten treden.”

Huidig opleidingsmanager Dicky van der Plas noemt de opleiding nog steeds een groot succes. “Facility Management is overal, denk aan kantoren, de entree van een ziekenhuis, beveiliging van een hogeschool, enzovoort.”

Het is bovendien een opleiding die continu mee moet veranderen met de tijd. “In de jaren 80, toen de opleiding begon, waren er geen computers”, vertelt Van der Plas. “Nu is er aandacht voor duurzaamheid, hybride werken, AI en is het leven zonder mobieltjes ondenkbaar.”

Vroeger bestond een substantieel deel van de studenten uit ‘rijke dochters uit grote boerenbedrijven’, legt Van der Plas uit. “Het was praktisch en uitvoerend.”

Tegenwoordig is het zeker geen opleiding waar alleen vrouwen te vinden zijn. “De man-vrouwverhouding is ongeveer gelijk, er zijn zelfs misschien wat meer mannen nu.”

De opleiding zal de komende jaren volgens beide directeuren niet zomaar verdwijnen. “Als FM’er moet je altijd kunnen inspelen op veranderingen”, zegt Van der Plas. “Dit vakgebied gaat niet verdwijnen”, vertelt Jorna.

“Het wordt alsmaar complexer en kwetsbaarder met de nieuwe technologie. Er hoeft maar iets te gebeuren en de boel ligt al lam. Dan wil je mensen in je organisatie hebben die weten wat ze dan moeten doen.”

Passend

Het gouden jubileum gaat morgen gevierd worden. Alleen niet groots. “We houden een feest dat past bij de tijd waarin we nu zitten als hogeschool. Een tijd vol bezuinigingen”, legt Van der Plas uit. Het 40-jarig jubileum van de opleiding werd op een groot festivalterrein gevierd met verschillende grote sprekers.

Dit jaar zal het jubileum binnen Saxion worden gevierd. “Bescheidener, kleiner, kort maar krachtig.” Of dat het jubileum minder feestelijk maakt? “Absoluut niet, we zijn nog steeds hartstikke trots. Ik zou het ook een heel verkeerd signaal vinden en niet passend binnen deze tijd”, vertelt Van der Plas. “Als je thuis minder te besteden hebt, dan pas je je ook aan.”