“De oorlog is begonnen door fascisten”, zegt Russische student Maxim

De eerstejaars International Human Resources Management nam zelf contact op met SaxNow, want hij vindt het zijn plicht als (jonge)man om zich uit te spreken tegen het onrecht dat de Oekraïners wordt aangedaan. “Ik wil en kan niet stil blijven, hoewel het risicovol kan zijn om mijn stem te laten horen”, zegt hij. “Deze verschrikkelijke oorlog van Putin, is er één van een gek.” Net als de ‘idiote’ propaganda vanuit het Kremlin. Maxim: “De totale onzin om Oekraïne te denazificeren, terwijl de enige nazi Putin zelf is. Waar anders verdwijnen mensen die zich uitspreken tegen Putin en zijn kliek? In Rusland.”

Maxim heeft een Russisch paspoort maar werd geboren in Ghana, waar zijn ouders werken. Hij kwam regelmatig in Rusland, woonde in Moskou en de Kaukasus. Deze zomer was hij daar, om de papieren en visa rond te maken voor de studie in Enschede. Hij bezocht familie en vrienden, niet wetende dat een invasie zou volgen. Nu is de deur naar Rusland dicht, weet Maxim. “Ik ga niet terug, niet binnenkort in ieder geval. Als ik zou gaan, dan is het om vrienden op te zoeken. Om te zorgen dat het goed met ze gaat. Ik denk dat ik voor mijn generatie spreek: iedereen met toegang tot informatie weet dat Putin slecht is. Mijn geliefde natie is overgenomen door fascisten die de mensen minachten.”

Niet zijn leider

Maxim druk zich voorzichtig uit. Hij zegt dat hij de pijn van de Oekraïners en de gemeenschap op Saxion begrijpt, maar echt inleven – dat kan hij niet. Net als andere Russen. Hoe kan het ook: het is niet zijn land en zijn stad dat gebombardeerd wordt. Niet zijn familieleden schuilen in bomkelders. Hij voelt schaamte, ondanks dat Putin niet zijn leider is.

‘Een ramp’, zo noemt Maxim het schrikbewind van Putin. Volgens hem denkt het grootste deel van de Russen er zo over. “Je ziet het aan het enorm slechte moraal van de soldaten, die voorgelogen werden dat ze op oefening gingen. Je ziet het aan de protesten, die mensen ondanks zekere gevangenisstraffen hielden. Je ziet het aan de Russen die het land ontvluchten.”

Afgelopen maandag was Maxim bij een bijeenkomst op Saxion. Dit keer georganiseerd voor de Russische gemeenschap. Er waren maar een paar studenten, zegt hij. Maxim denkt dat ze te geschokt zijn door de gebeurtenissen, en met het oordeel dat anderen al snel vellen over de Russen. “Dat snap ik ook wel”, zegt Maxim. “Maar ik hoop dat mensen begrijpen dat ik niets met deze oorlog te maken heb. Ik ben maar een simpele jongeman – net als de andere Russische studenten. Dit is absoluut niet onze oorlog. Sterker: ons land wordt teruggeworpen in de tijd. Een enorme recessie komt eraan, door deze middeleeuwse barbarij gaan we gaan weer naar de armoede van de jaren ’90 van de vorige eeuw.”

Gedwongen en gehersenspoeld

En daarom vertelt de student zijn verhaal in het openbaar. “Als ik ook maar één miljoenste kan bijdragen aan het beëindigen van deze waanzin, dan moet ik het doen”, zegt hij. “Alles aan deze oorlog is kansloos. Russische soldaten worden gedwongen en gehersenspoeld om tegen hun broeders te vechten, we horen al dat de politie naar Oekraïne moet om de orde te handhaven. Het is zo’n onzin. We wisten al dat de Oekraïne een sterke, trotse en veerkrachtige natie is. Zij zullen niet buigen voor tirannie.”

Maxim ondertussen is blij dat hij veilig in Nederland is. Hij heeft zijn visum om in Nederland te studeren en weet dat hij niet terug zal gaan naar Rusland, in ieder geval niet zolang Putin de scepter zwaait. Hij voelt zich gesteund door Saxion en Nederland en hoopt dat deze ‘schandelijke oorlog’ niet overslaat naar de Russische en Oekraïense gemeenschap, bijvoorbeeld op Saxion.

En zijn held in dit lugubere verhaal? “President Zelenski. Wat een eervolle, bewonderenswaardige man. Hij staat symbool voor de Oekraïners die dit onrecht niet laten gebeuren.”