Zorg zit te springen om personeel, maar stageplekken vinden is ‘gigantische puzzel’

Het vinden van voldoende stageplekken voor alle verpleegkunde-studenten is nooit een sinecure, zeggen Annette Mulder en Rob Scheurink, accounthouders stages bij de opleidingen verpleegkunde. “In oktober vragen we ons altijd af of het weer gaat lukken.” Maar sinds ‘corona’ is dat probleem nog eens een stuk groter. De uitstroom en uitval in de zorg is groot, bovendien kunnen studenten slechts heel beperkt in het buitenland stage lopen.

Dat is terug te zien in de cijfers; begin november becijferde het Landelijk Overleg Opleiding Verpleegkunde (LOOV) nog dat er nog 3.000 stageplekken te weinig waren voor hbo-v-studenten, voor Saxion waren dat er op dat moment 65.

Ruim een maand later is die achterstand grotendeels ingelopen, op dit moment zoeken we nog voor ongeveer 10 studenten een goede plek, zeggen Scheurink en Mulder. Uiteindelijk verwachten ze dat iedereen een stageplek gaat krijgen. “Daarvoor is wel wat geduld nodig, en soms de bereidheid een verder weg op stage te gaan en een oplossing te zoeken voor het overbruggen van de afstand.”

Puzzel

Het is een enorme puzzel, zeggen ze, al kan het landelijk nog erger. “Wat je ook kunt stellen: we zitten hier in het Oosten nog behoorlijk gunstig, qua concurrentie en aantal instellingen. In Midden-Nederland is dat anders.” Ze zien een hoop flexibiliteit in het ‘werkveld’. Mulder: “We zien dat aanbieders veel moeite doen, en over het algemeen echt wel creatief zijn.

Toch zien ze ook een probleem: hoewel het tot nu toe ternauwernood lukt om voldoende plekken te vinden, staat de kwaliteit van de stages wel onder druk. “We zien tot nu toe niemand nog die direct studievertraging oploopt, omdat er geen stageplek is. Wel moeten we concessies doen, bijvoorbeeld aan het niveau van de begeleiding. Dat moet een beroepsgenoot zijn van hbo niveau, maar mag bijvoorbeeld ook iemand met hbo social work zijn, in combinatie met een verpleegkundige op mbo-4-niveau.”

Dat is iets dat ze landelijk terugzien bij de opleidingen verpleegkunde. Er is dan bijvoorbeeld geen stagebegeleider van hbo-verpleegkunde-niveau, terwijl dat in principe een vereiste is. “De gedachte is dan: beter een mindere plek, dan helemaal geen stageplek.”

Grenzen

Volgens Scheurink zitten daar grenzen aan. “Dit moet niet te lang duren. Als je kwalitatief te veel inboet, is dat niet goed voor de langere termijn. Dit is een beroep wat je grotendeels in de praktijk leert. Het gevaar is dat het niveau van studenten achteruit gaat, omdat ze lessen missen doordat ze colleges missen door corona, of doordat stages van anders ingevuld zijn.”

Door corona hebben de verpleegkunde-opleiding momenteel een veel grotere instroom, landelijk werd bovendien de numerus fixus losgelaten in studiejaar 2018/19. Dat ziet Scheurink, die ook doceert, ook terug in de klas. “Je ziet dat sommige studenten hebben gekozen omdat ze niet zo goed weten wat ze willen, en zien dat de ziekenhuizen heel erg onder druk staan, daar willen ze dan uiteindelijk gaan werken. Dan kan de praktijk nog wel eens tegenvallen: het grootste deel van onze studenten komt namelijk in een ander werkveld terecht, zoals de ouderenzorg of geestelijke gezondheidszorg.”