Xem Vermeij wint Saxion Kunstprijs: “Druk de Turkse nationaliteit van mijn vader niet langer van mij weg”

De multimedia kunstenaar Xem Vermeij zegevierde met zijn kunstfotografie en versloeg daarmee beeldende kunst en drukkunst op doeken. De genomineerden werken hingen afgelopen maand allemaal in de kantine van Saxion Deventer. 

Vermeij zelf zei over zijn werk: “In mijn beeldenserie ‘Ik hoop dat jij mij vindt’ probeer ik in woord en beeld het verhaal van jongeren te vertellen die in Nederland zijn opgegroeid met meerdere nationaliteiten.”

De jongeren mochten zelf een locatie kiezen en pose waarin die nationaliteiten samenkwamen voor hen. De Spaanse-Catalaans Nederlandse Laia Raventos Poot ligt bijvoorbeeld in haar Nederlandse slaapkamer op bed, omhuld door de Catalaanse vlag als deken.

Vermeij koos voor analoge fotografie, waarbij filmrolletjes nog ontwikkeld moeten worden.

De jury

Josien Beltman is voorzitter van de driekoppige jury van de Saxion Kunstprijs. Zij is in het dagelijks leven Conservator Moderne en Hedendaagse Kunst van het Rijksmuseum Twenthe.

Beltman prees Vermeij zijn werk in de aansluiting op actuele thema’s onder jongeren. Ook werd de ambachtelijke aanpak van de fotografie, die volgens de jury verstilling gaf om het verhaal tot je te nemen, als onderscheidend vermogen gezien.

De jury wilde na Vermeij’s laatste foto ‘eigenlijk nog meer werk van hem zien’, dat gevoel gaf mede de doorslag om hem tot winnaar te benoemen.

In artistieke impact laat het vele ontvangers van de foto’s nagaan hoe zij als mens zijn opgebouwd, vermoeden juryleden, én viert het de vele nationaliteiten die we in de maatschappij als ook op Saxion kennen.

Erkenning

“Ik zou willen schreeuwen, echt, maar dat doe ik maar niet’’, zei Vermeij vlak nadat Beltman zijn naam als winnaar uitsprak. Hij sloot lang zijn ogen en legde zijn hand op zijn hart en stapte naar voren.

Wat betekent de overwinning voor hem? “Heel veel, ik ben net afgestudeerd en probeer aan de weg te timmeren als kunstenaar. Deze prijs is een enorme erkenning dat ik goed bezig ben en mijn fotografie mensen bezighoudt.’’

Aan de prijs zit geen geldbedrag gekoppeld maar wel een volgende opdracht voor de winnaar. Voor 2026 is de prijs dat Vermeij nu van Saxion een betaalde opdracht krijgt om voor de locatie Apeldoorn een kunstgalerij te leveren.

Eigen ontwikkeling

Door de kunstliefhebbers en andere genomineerden werd Vermeij gefeliciteerd. De fotoserie had ook iets met zijn eigen leven gedaan, vertelde hij: “Niet iedereen ziet het, maar ik ben zelf ook van meerdere nationaliteiten. Mijn moeder is Nederlands en mijn vader Turks.’’ Zijn vader is echter afwezig geweest in Vermeij’s leven.

“Mijn Turkse kant heb ik daarom lang van mij afgedrukt. Doordat ik via mijn serie al die mensen zo twee nationaliteiten zag omarmen dacht ik ineens: ‘Ik moet ook een zoektocht naar mijn vader en mijn Turkse roots doen’.’’ Een ‘persoonlijk verhaal’ waar hij ‘middenin zit’ en waarbij hij voor nu de status van die zoektocht bij ‘zichzelf wil houden’.

Zijn werk sluit aan bij de allerbelangrijkste trend in fotografie waarin, volgens kunstkenners in Nederlandse dagbladen, er verschuiving is van gepolijste perfectie naar rauwe authenticiteit en storytelling. Als tegenwicht tegen AI en andere digitale perfectie.

De expositie blijft tot de zomer te zien in de kantine van Saxion Deventer.