In gesprek over eenzaamheid en depressies; “Ik mis hem elke dag, maar weet dat hij met een grote glimlach bij mij is”

De cijfers liegen er niet om, 57 procent van de jongvolwassenen in Enschede is sociaal eenzaam, en 67 procent is emotioneel eenzaam. Met die cijfers werd de bijeenkomst afgetrapt.  Daarbij kampt 1 op de 3 jongvolwassenen met suïcidale gedachtes.

Na de korte introductie ging de bijeenkomst van start, beginnend met gastspreker Noortje Sanders. De oud-Saxionstudente worstelt al jaren met autisme, een bipolaire stoornis type 2 en suïcidale gedachten, over dit laatste schreef ze ook een boek: Jong en Suïcidaal. Sanders vertelde over haar ervaringen met de gezondheidszorg en haar jarenlange zoektocht naar oplossingen.

Na haar verhaal mocht het publiek, zo’n dertig bezoekers, vragen stellen. De dobbelsteenmicrofoon vloog heen en weer door de kleine zaal, Sanders had veel nieuwsgierigheid aangewakkerd. De vraag die er uit sprong kwam van een moeder waarvan de zoon vorig jaar een zelfmoordpoging had gedaan: “Als moeder wil je natuurlijk elk moment vragen hoe het met je kind gaat, maar hoe erg moet je er bovenop zitten?”

Heel bevrijdend

Hierop vertelde Sanders dat je het ook los moet kunnen laten, zodat je iemand als normaal mens blijft behandelen en niet als een patiënt. “Toch is het niet erg om mensen af en toe te vragen hoe het met ze gaat en of ze ooit last hebben van suïcidale gedachten”, zei ze. “Dit is niet triggerend maar juist heel bevrijdend voor iemand die hier tegen aanloopt.” 

Het thema social media kwam tijdens de bijeenkomst meermaals terug. Een negatief algoritme kan ervoor zorgen dat iemand zich nog slechter gaat voelen. Het zorgt in sommige gevallen zelfs voor besmettelijkheid. “Soms komt een jongvolwassene binnen met het idee dat hij of zij een depressie heeft, maar dit blijkt niet altijd zo te zijn”, zei GGD-medewerker Wafae Lasfar Hamzi.

Oud-directeur van Saxion en ervaringsdeskundige Theodor van der Velde verloor zijn vrouw en 27-jarige zoon door zelfdoding. De vrouw van Van der Velde, Diane, kreeg na haar derde kind extremere klachten van een depressie. De artsen zeiden dat het ging om een postnatale depressie, maar Diane kampte al 34 jaar met de klachten. “Ze had een gevoel van eenzaamheid, schaamte en schuld”, vertelde Van der Velde.

Nadat Diane een goedwerkend medicijn niet meer mocht innemen door een wetswijziging, ging het bergafwaarts. “Ik blijf altijd trots op Diane. Als je doodziek bent in je hoofd, is dat zo moeilijk te verhelpen”, aldus Van der Velde.

Zijn zoon Joost kreeg op zijn 23^ste te horen dat hij teelbalkanker had. Van zijn 24^ste tot zijn 27^ste levensjaar kampte hij met een manische depressie. “Hij heeft zelf hulp gezocht. Hij wilde ons als ouders van kopzorgen besparen”, vertelde Van der Velde. De medicijnen die Joost voorgeschreven kreeg, hadden als (mogelijke) bijwerking een verhoging van suïcidale gedachtes. Dit was bij Joost het geval, en hij is toen uit het leven gestapt. “Het gebeurt, het is geen verwijt naar de gezondheidszorg. Joost was een briljant mens en een geweldig kind”, zegt Van der Velde.

Van der Velde draagt zijn zoon elke dag letterlijk op zijn rug met zich mee. Hij heeft namelijk een tas laten maken van de kleren van Joost. “Ik mis hem elke dag, maar ik weet dat hij met een grote glimlach bij mij is.”

Er was genoeg ruimte om verder te praten na het programma. Dat werd een half uurtje ingekort, zodat de sprekers en het publiek met elkaar in gesprek konden.