Jong en suïcidaal: hoe studente Noortje (23) haar verhaal vertelt om anderen aan de praat te krijgen

Lang was in de journalistiek de mores: zelfdoding, daar schrijf je niet over, of toch alleen als het niet anders kan. De angst was dat er aandacht aan schenken tot meer zelfdodingen zou leiden. Noortje Sanders ziet dat heel anders. “Ik denk dat het juist goed is om over dit onderwerp te praten. Het is misschien anders bij incidenten, of als het over methodes gaat, dat moet je niet doen. Maar in het algemeen vind ik juist dat er te weinig over suïcide wordt gepraat. Zelfs binnen de hulpverlening zit er nog een taboe op.” 

Noortje kan het weten. Ze schrijft haar scriptie over de inzet van ervaringsdeskundigen in de suïcidepreventie. Ze begon een online lotgenotengroep voor de landelijk opererende Stichting Suïcide Preventie Centrum in Harderwijk. Als klap op de vuurpijl komt ze eind deze maand met een boek, met haar verhaal en dat van tien jonge lotgenoten. Want ja: ze is zelf ook ervaringsdeskundige. En ze weet als geen ander hoe belangrijk het is om het gesprek over dit onderwerp te voeren én hoe lastig dat is.

Schuldig
Als jongere kampte ze zelf met suïcidale gedachten. Ze zat zo met zichzelf in de knoop dat ze zichzelf begon te snijden. Ze voelde zich ongelofelijk slecht, en ondertussen had ze ook nog eens geen flauw idee waar dat vandaan kwam. “Ik had leuke vrienden, familie, sportte, ging naar school. Ik had alles prima voor elkaar.”

Ze voelde zich schuldig voor haar eigen gevoelens. In haar boek ‘Jong & Suïcidaal - Dagelijkse verhalen op een jongerensuïcidepreventiechat’ schrijft ze erover. ‘Ik vond dat ik het recht niet had mij zo te voelen, ook al koos ik hier zelf niet voor mij zo te voelen.’ En ze schaamde zich, vertelt ze nu, bijna zeven jaar later. “Toegeven dat je suïcidaal bent, dat is niet iets waar je trots op bent.”

Na een lang (en op zijn zachtst gezegd) moeizaam traject weet ze nu dat ze autisme en een bipolaire stoornis heeft. “Nu kan ik er dus wel heel open over zijn, nu ik weet waar het vandaan komt. Dat maakt het makkelijker voor mij. Met de juiste diagnoses kan ik het verklaren. Dat ik weet waarom ik me zo voel.”

Niet alleen
Noortje is niet alleen. Elke dag zijn er vijf zelfdodingen, om over het aantal pogingen nog maar te zwijgen, schrijft ze in haar boek. In dat boek bundelde ze haar verhaal en dat van tien jonge lotgenoten, zoals Pip van 17 en Jaap van 16.

Door die verhalen te delen, door erover te praten, voelen anderen zich op hun beurt misschien weer minder alleen. “Je loopt zo ongelofelijk alleen met die gedachten. Daarom is het gek genoeg ook fijn als iemand er naar vraagt, al snap ik dat zoiets spannend is. Maar hoe het vaak gaat: hoe meer je met zoiets zit, hoe minder je het kunt delen en hoe meer je in de bubbel van je eigen gedachten gaat zitten.”

En wat te denken van het gevoel van falen? “Wat ik zelf voelde; iedereen is blij en leeft en doet zijn ding, en waarom lukt het mij dan niet? Dat voelt al snel als falen.”

Om de torenhoge drempel om over zoiets ingewikkelds te praten te verlagen, zit ze ook achter de knoppen van het Instagram-account: @jongerensuïcidepreventie. Daar kunnen jongeren desnoods anoniem hun verhaal doen. En dat doen ze volop, zeker ook in coronatijd. Al was die periode psychisch niet alleen maar een belasting. “Je zag dat die twee kanten op werkte; enerzijds was het voor sommigen een verlichting, viel de sociale druk eraf. Anderen waren juist meer eenzaam, of veel meer alleen met hun gedachten.”

Fan
Daarnaast wil ze heel graag scholen langs, en werkt ze aan een programma om voorlichting te geven aan mentoren en docenten, over hoe die signalen kunnen oppikken, en dan het gesprek aangaan. “Als je iets merkt, hoe kun je dat dan inbrengen, dat soort dingen.”

Dat ze haar eigen ervaringen inzet om voor anderen iets goeds te doen, daar zijn haar ouders best trots op, wil ze desgevraagd wel beamen. Of ze dat zelf ook is? “Ik weet het niet zo goed. Ik ben niet zo’n enorme fan van mezelf. Ik schrijf en doe dit uiteindelijk vooral om het taboe eraf te halen.”