Opinie: Als wij niet meer denken, bestaan wij dan nog?

Tegen het einde van het vorige academische jaar hield Saxion de Week van AI. Een goed initiatief van mijn werkgever om onder collega's en studenten het bewustzijn over kunstmatige intelligentie te vergroten. Zelf nam ik deel aan een ronde tafeldiscussie over Ethiek en AI.

In deze zinnige sessie, waar studenten overigens ontbraken (waarschijnlijk vanwege tentamens), was er eerder veel eensgezindheid onder de deelnemers dan een verbaal gevecht. Allen zagen het grote gevaar van de alomtegenwoordigheid van (met name) Amerikaanse technologie.

Of we dit nu leuk vinden of niet, AI is er. Dat hoeft overigens geen reden te zijn om tegen studenten te zeggen 'werk er maar mee en verantwoord het in jouw paper'. Dan wordt het een doekje voor het bloeden, zoals ik de afgelopen drieënhalf jaar heb gemerkt. In de begintijd van ChatGPT werkte het ontdekken van het gebruik van GenAI nog op de lachspieren. Zeker bij een Engelstalige opleiding als de mijne. Studenten, die ternauwernood het 'Dunglish' van Erik ten Hag of Louis van Gaal beheersten, schreven nu de prachtigste volzinnen.

BS Bingo

Voor het nakijken van papers bedacht ik de 'BS Bingo'. De enige vraag die je na het invullen van de kaart bij een mondelinge verdediging hoefde te stellen was 'hoe het toch kwam dat er zo'n groot verschil was tussen de mondelinge en schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid van student'? Of, ook zo'n leuke ' Wat bedoel je nu eigenlijk met een 'burgeoning startup'? Deze uitdrukking is eigenlijk een pleonasme. GenAI is dol op bijvoeglijke naamwoorden. Je kunt hem beter Adje Adjectief noemen.

Het lachen is mij echter het afgelopen academische jaar behoorlijk vergaan. Studenten worden steeds inventiever én luier. Dat ze weinig doen op de academie is niet nieuw. Kijk even in de spiegel, denk terug aan jouw eigen studententijd en herinner je dan dat het altijd best druk was bij het kopieerapparaat als er samenvattingen van boeken werden 'geleend'.

Even een korte uitleg voor de gemiddelde student wat een boek is: een verzameling woorden op papier met een doel. Als het een studieboek betreft, is het doel van het boek om jouw kennis aan te dragen. Studenten gebruiken hier vaak video's voor, maar missen dan toch de nuance. Dit briljante artikel uit The Atlantic getiteld 'The End of Reading is here' kan ik iedereen aanraden te lezen. Spoileralert: het is een longread.

Daarna heel goed nadenken over de gevolgen.

Waarheidsvinding onder druk

Gemakzucht of niet: waarheidsvinding staat enorm onder druk. Onlangs kwam ik een 'pareltje' van wetenschapsfraude tegen, ofwel een volledig door GenAI gefabriceerd rapport. Tip: kijk naar de auteurs en zoek ze dan op bijvoorbeeld via LinkedIn.  Een uurtje speurwerk en overleg met een collega leverde de student een gang naar de Examencommissie. En laatst in een opdracht van eerstejaars kwam ik deze geweldige website tegen van een zogenaamde NGO tegen. Kijk naar de portretfoto's van de Advisory Board. Of probeer bronnen of een contactadres te vinden....

Wanneer je studenten confronteert met hun frauduleuze gedrag, geven ze allemaal dezelfde reden: tijdgebrek. Enerzijds begrijp ik dat, want studenten moeten heel veel ballen in de lucht houden.  Anderzijds denk ik dat het met keuzestress te maken heeft. Studenten krijgen veel mogelijkheden, maar maken ze altijd de juiste keuze? Kun je dat verwachten van jongeren, waarvan de prefrontale cortex nog niet helemaal is doorontwikkeld?

Vriendje Chattie

Dus als je jouw vriendje 'Chattie' (dixit derdejaars student) iets laat produceren, omdat je liever drie keer per jaar op vakantie gaat, bij de Spar iedere dag een prijzig dik belegd broodje met drankje koopt, liever tot drie uur in de nacht gamet, tijdens de les kaartjes koopt voor een concert van Taylor Swift, dan is het niet zo raar dat een docent knorrig wordt als hij met plagiaat wordt geconfronteerd.

Maar ook wij als onderwijzend personeel moeten de hand in eigen boezem steken. In goed Nederlands: wij als docenten van een onderwijsinstelling binden de kat, zijnde de student, aan het spek, in casu de verleidingen van GenAI. Alle wetenschappelijke seinen staan op rood voor het gebruik van GenAI, laptop en mobieltje in opleidingen, maar wij als Saxion gaan braaf door in de maalstroom richting onwetendheid. Wat is er tegen het maken van notulen en het lezen van boeken?

Wie binnen ons docentencorps pikt deze handschoen op of kan mij overtuigen van het tegendeel?

De Franse filosoof René Descartes zei ooit: "Cogito ergo sum", ofwel "Ik denk, dus ik besta." Met GenAI zijn wij hard op weg dit denkproces buiten deur te zetten. Willen wij nog als mensheid bestaan?