In de tent: niet kamperen, maar de wereld ervaren vanuit autisme

‘Hun wereld is anders dan je denkt.’ Onder de roltrappen in de hal van Saxion in Enschede staat een kleine donkerblauwe tent met die tekst erop. Een groepje van vijftien mensen staan geduldig te wachten tot ze de tent in mogen. Hieruit komen een aantal geluiden. Hoor ik nou eenden kwaken?

Vier minuten, zo lang duurt de ervaring in de tent. Volgens Mariëtte Essink, vrijwilliger bij de NVA, krijg je in deze vier minuten een goed beeld van hoe het is voor iemand met autisme om prikkels (niet te) verwerken. Ze houdt de het tentdoek voor me open: “Pas op voor je hoofd.”

Koortsdroom

Ik neem plaats op het kussen op de grond. Via een beamer en spiegel worden overal om me heen beelden geprojecteerd. Waar moet ik kijken? En waar kijk ik naar? Waar komen al die geluiden vandaan? Ik zie een klok, het spelletje Bubble Shooter, maar het zijn allemaal ingezoomde beelden waar je net iets van kan maken. Het lijkt op een soort koortsdroom, waar je zo snel mogelijk uit wakker wil worden.

Dit moet de dag van iemand met autisme voorstellen. Overal gras, een hond die komt aanrennen, kinderen op de schommel: een wandeling door het park is dus niet voor iedereen zo rustgevend. En het waren dus toch eenden die ik hoorde.

Nico Busger op Vollenbroek, vrijwilliger bij de NVA, staat te praten met een groepje mensen: “Het duurt zeven keer langer voor mensen met autisme om prikkels te verwerken.” Hij spreekt uit ervaring. Vijftien jaar geleden werd hij zelf gediagnosticeerd. Sindsdien werkt hij als vrijwilliger om anderen bewust te maken van de uitdagingen die mensen met autisme iedere dag weer te wachten staan.

“We worden allemaal met dezelfde breinmassa geboren”, legt hij uit. “Gaandeweg ga je dingen ontdekken: je hoort, je ziet, je proeft. Deze prikkels worden verwerkt in weggetjes in onze hersenen. Als baby begin je met een zandweggetje, dan wordt het een klinkerstraatje, een asfaltweg en vervolgens de A1. Bij mensen met autisme duurt dit allemaal veel langer, en zal het nooit de A1 worden.” Het is duidelijk dat Busger van Vollenbroek deze metafoor niet voor de eerste keer gebruikt.

Gelijkgestemden

Een groepje studenten loopt lachend langs. De een duwt de ander: “Jij hebt sowieso ook autisme.” Gelukkig ben ik de enige die het heeft gehoord. Ik sta te praten met Collin Gerritsen (25), student Industrieel Product Ontwerpen. Hij is op zijn zestiende gediagnosticeerd met PDD-NOS en ADD. “Ik vind het heel goed dat hier aandacht aan besteed wordt op Saxion, en ook fijn om met gelijkgestemden hierover te kunnen praten.”

Als Collin mensen vertelt dat hij op het autisme-spectrum zit, reageren mensen meestal verbaasd, zegt hij. “Omdat ik zo extravert ben.” De grootste uitdaging voor hem is verandering. En tijdens het studeren? “Dan heb ik het soms lastig. Als er opeens besloten wordt in een groepsproject dat we het compleet anders gaan doen bijvoorbeeld.” Een groot deel van studeren op het hbo: dingen zelf uitzoeken. Maar die vaagheid, dat vindt Collin ook maar niks. “Ik heb behoefte aan duidelijkheid. Het is lastig uit te leggen wat er anders misgaat, maar van mij hoeft ook niet iedereen het te begrijpen. Zolang mensen maar empathie hebben.”

De vier minuten in de tent brachten veel herkenning voor Collin. “Ik ging er haast scheel van kijken. Dit waren maar vier minuten, voor mij is het altijd zo.”