Saxion-studenten drinken niet alleen het meest van alle hbo’ers, ze zijn ook koploper in vapen

Dat blijkt uit de Monitor Mentale Gezondheid en Middelengebruik Studenten (MMMS), een tweejarig onderzoek van onder meer het RIVM en het Trimbos Instituut. Namens Saxion namen bijna 2100 studenten deel aan dat onderzoek, die werden bevraagd over hun mentale gezondheid en middelengebruik.

Van overmatig alcoholgebruik is sprake als studenten gemiddeld meer dan 21 glazen (voor mannen) of 14 glazen (voor vrouwen) per week dronken in de afgelopen jaren. In 2025 zegt 9 procent van de Saxion-studenten dat ze zoveel innemen, in 2023 was dat nog 13 procent.

Hoe is de die afname te verklaren? Studentenpsycholoog Wendy Engelbertink denkt dat af de maatschappelijke discussie over alcohol op gang is gekomen, ook onder studenten. “Ik heb het gevoel dat er meer wordt gesproken over het drinken van alcohol en de negatieve effecten hiervan.” Ze heeft het gevoel dat het vernieuwde alcoholbeleid van Saxion ook heeft bijgedragen aan die gesprekken.

Toch is het gerapporteerde alcoholgebruik op Saxion nog altijd hoger dan het landelijk gemiddelde: landelijk zegt zo’n 6 procent overmatig te drinken, ten opzichte van de 9 procent op Saxion. Ook is er sprake van meer ‘zwaar alcoholgebruik’: voor mannen minstens één keer per week zes glazen per dag en voor vrouwen vier, in de laatste zes maanden.

Studentendecaan Lotte Beernink denkt dat hier ook een regionale factor speelt. “Er lijkt in onze regio een gedoogbeleid te zijn. Drinken is normaal en ouders laten het al op jonge leeftijd toe.”

Koploper in vapen

Saxion-studenten drinken niet alleen het meest vergeleken met de studenten van de andere twaalf deelnemende hbo-instellingen, ze vapen ook meer. 5 procent van de studenten zegt dagelijks of regelmatig te vapen, ten opzichte van het hbo-gemiddelde van 3 procent.

Voor de studentendecanen en -psychologen was dit een grote verrassing, vertelt Beernink. “Dit was voor ons een onverwachte uitslag. Hier hadden we nog niet eerder over gehoord.” Er wordt op Saxion bovendien meer gerookt: 8 procent rookt dagelijks sigaretten of shag. Er is geen afname te zien in vergelijking met het onderzoek van twee jaar geleden: toen lag het gebruik gelijk.

Cannabis is landelijk de meest gebruikte drug onder hbo-studenten. Dat is op Saxion niet anders: 5 procent van de Saxion-studenten heeft in de afgelopen twaalf maanden ten minste één keer per week cannabis gebruikt.

Mentale gezondheid onder druk

Over de mentale gezondheid van studenten zijn al langer zorgen. In de afgelopen twee jaar is een lichte verbetering te zien op dat vlak. Zo ervaren iets minder studenten emotionele uitputtingsklachten, eenzaamheid en prestatiedruk. Dat geldt ook voor Saxion. Tegelijkertijd zijn angst- en depressieve gevoelens op Saxion nauwelijks afgenomen.

4 van de 5 bevraagde studenten gaf aan in de 4 weken voor het onderzoek angst- of depressieve gevoelens hebben ervaren. Volgens Lotte Beernink en Wendy Engelbertink heeft dat meerdere oorzaken. “Wij horen vaak dat studenten veel financiële druk of druk vanuit hun studie ervaren. Studenten moeten veel ballen hooghouden.”

51 procent van de studenten gaf aan de afgelopen 4 weken (heel) veel stress te ervaren, met als grootste stressbron de studie. Die stress is gevaarlijk, legt Engelbertink uit. “Wanneer je stress ervaart keer je als mens naar binnen, je zit dus heel erg met jezelf. Als andere studenten dit ook ervaren ontstaan er als het ware een soort eilandjes. Zo verlies je de connectie met anderen, dit kan eenzaamheid vergroten.”

Van het aantal studenten met psychische klachten kreeg 66 procent hulp, 34 procent daarvan kwam van een medewerker binnen Saxion. Het vaakst was dit een mentor of studieloopbaanbegeleider (65%). Die aantallen liggen grofweg gelijk aan het onderzoek van 2023. De tevredenheid over de hulp steeg licht.

Beernink ziet zelf dat meer studenten hulp vragen voor psychische klachten. Het onderwerp mentale gezondheid lijkt volgens haar makkelijker te bespreken. “We merken hier dat studenten ambitieus zijn in hun welzijn, ze willen zich ook echt beter voelen en hier tijd in investeren.”

Beernink en Engelbertink benadrukken nog eens hoe belangrijk het is hulp te zoeken wanneer het mentaal minder gaat. “Als je een probleem deelt wordt het minder groot. Praat erover, dat is wat wij studenten mee willen geven.”