Hogeschool betrokken bij onderzoek naar eeuwenoud mysterie: is de Vierde Musketier gevonden?

Stripboeken, tekenfilms, Donald Duck-series, speelfilms en romans. Over de figuur de Vierde Musketier werden dwars door de eeuwen heen talloze vertellingen gebracht.

De avonturen die hij erin meemaakte waren verzonnen, maar de Vierde Musketier was een legendarische Fransman die daadwerkelijk leefde eind 1600.

In Frankrijk wordt hij gezien als een van de grootste nationale helden, in de categorie Napoleon en Charles de Gaulle.

In februari werden botresten gevonden in Wolder (Maastricht) waarvan de gemeente Maastricht denkt dat ze wellicht van de Vierde Musketier zijn.

Limburgse media meldden het al langer: bij het onderzoek naar de vraag of dit skelet echt van D’artagnan is, is Saxion-docent Raphaël Panhuysen ingevlogen. Panhuysen geldt als een autoriteit op het gebied van identificatie van oude skeletten en is docent archeologie aan Hogeschool Saxion in Deventer.

Na herhaaldelijk contact zoeken, zegt hij desgevraagd tot de uitslag van het onderzoek niets te mogen zeggen over ‘de botresten uit Wolder’, maar bevestigt dat hij onderdeel is van een team dat onderzoekt of de resten van de Vierde Musketier zijn.

Voor een inhoudelijke reactie verwijst hij naar de gemeente. “Zij zijn eigenaar van dit onderzoek. Alleen zij mogen antwoorden.”

De gemeente Maastricht wil tegen SaxNow niets over ‘de onderzoeksinhoud’ zeggen. Een woordvoerder bevestigt wel aan SaxNow dat ‘een team van archeologen van Saxion het onderzoek naar de opgegraven botten in de Wolder kerk leidt’.

Grote vraag is of het dna van het skelet overeenkomt met het dna van nazaten van D’artagnan – echte naam Charles de Batz de Castelmore. 

Door dna-stalen van hen met dna-stalen van de gevonden 'Wolder botten' te vergelijken, hopen archeologen en dna-onderzoekers een match te krijgen. Komt het dna van de nazaten met de botresten overeen, dan is met bijna honderd procent zekerheid te zeggen dat de Vierde Musketier terug gevonden is.

Maar wie was die vierde musketier eigenlijk?

D’Artagnan – genoemd naar de regio waar zijn familie vandaan kwam - voegt zich in de 17e eeuw als musketier (zo werden de grootste Franse soldaten destijds genoemd) bij de al bestaande Drie Musketiers. Dat trio bestond uit de soldaten Aramis, Athos en Porthos. Met D’Artagnan wordt het een kwartet. Hun strijdkreet is wereldberoemd: ‘Eén voor allen en allen voor één’.

De Franse koning zag dit viertal als zijn allerdapperste strijders. Ze waren beroemd en gevreesd in Frankrijk en Europa, met de D’Artagnan voorop.

Frankrijk heeft op dat moment onder koning Lodewijk XIV expansiedrift en eigent zich via oorlogen talloze delen van Europa als grondgebied toe. De musketiers doen daarin veel militair werk voor hem. D’Artagnan wint de grootste veldslagen voor de Franse koning, zo wil het verhaal.

Doodgebloed in Limburg

In 1673 woedt er een Frans-Nederlandse oorlog. Frankrijk wil het grondgebied in en rondom Maastricht onder controle krijgen. De Maastrichtse inwoners geven zich niet gewonnen en verzetten zich hardnekkig.

De Franse koning stuurt daarom zijn sterke legerleider, de Vierde Musketier, naar Maastricht, hij moet de Frans-Nederlandse oorlog in Frans voordeel beslissen.

De Limburgers hebben echter veel munitie en raken pardoes de vechtende Vierde Musketier, met een kogel uit een kanon, in zijn borst, danwel keel. Het onmogelijke gebeurt: de Vierde Musketier en zijn ‘team’ verliezen, hijzelf bloedt dood op Maastrichtse bodem.

Waar zijn lichaam bleef na de slag en zijn dood was eeuwenlang een mysterie. Al waren er altijd die schriftelijke bronnen uit de 17e eeuw die beweerden dat hij ergens rondom de dorpskerk van Wolder zou zijn begraven. Een dorp vlakbij Maastricht. De dorpskerk werd ingenomen door de Fransen en hun tentenkampen lagen opgeslagen rondom het gebouw.

Het wonder van februari

Jarenlang wordt het verhaal als een mythische en waarschijnlijk verzonnen vertelling gezien.

Totdat in februari 2026 de vloer van de kerk in Wolder verzakt, er met spoed herstelwerkzaamheden zijn, de vloer na eeuwen wordt gelicht en er tot grote verbazing menselijke botresten worden gevonden.

En dan is er dus gelijk de vraag: zouden die van de Vierde Musketier zijn? Die vraag wordt nog versterkt, doordat er kogelresten bij de botten zouden zijn aangetroffen, zo beweren kerkmedewerkers bij regionale omroep L1.

Dus is er nu een onderzoek, waarin Deventer en Saxion waarschijnlijk een belangrijke rol spelen. Al blijft de precieze rol voorlopig deels in nevelen gehuld.

Een woordvoerder van de gemeente Maastricht zegt namelijk tot de uitslag van het onderzoek – zijn de botresten van de Vierde Musketier? – ‘eigenlijk niets te kunnen en mogen meedelen’. Wat tussen de regels door wel duidelijk wordt, is dat de kans groot is dat het betreffende skelet op dit moment in Deventer is.

Hoe ziet het onderzoek van Saxion er precies uit
Woordvoerder: “Dat zal straks duidelijk worden in het evaluatie-verslag. Hoe het onderzoek er nu precies voor staat én wat ze doen willen wij tot de uitslag nog niet mededelen. Maar het onderzoek is lopende bij Saxion.’’

Bedoelt u dat de locatie van het onderzoek dus Saxion in Deventer is en niet Maastricht?
“Ja.’’

Liggen de botresten voor onderzoek, vermoedelijk dus de Vierde Musketier, dus ook in Deventer?
“Uhm… Daar kan ik niks over zeggen.’’

Wanneer valt er een uitslag te verwachten?
“Het enige dat ik kan zeggen: het onderzoek van Saxion is in een afrondende fase.’’