Martynas1

Martynas hoeft door zijn studie niet het Litouwse leger in: ‘Als homo zou dat voor mij levensgevaarlijk zijn’

De 24-jarige Creative Media & Game Technologies-student Martynas Žilinskas, is momenteel bezig met het laatste jaar van zijn studie. Saxion leidt hem niet alleen op voor zijn droombaan, maar zijn opleiding zorgt er ook voor dat hij niet het Litouwse leger in hoeft. Tot zijn grote geluk. Als homoseksuele jongen is het voor hem heel gevaarlijk in het leger, zegt hij. “Homoseksuelen zijn niet welkom. Zeker niet in het leger.”

This article is also available in English

In 2015 voerde Litouwen de dienstplicht opnieuw in, uit bezorgdheid over de invloed van Rusland na onder meer de annexatie van de Krim. Alle mannen tussen 18 en 25 jaar moesten verplicht meedoen aan een loting, die besloot of ze hun leven een jaar op pauze moesten zetten om het leger in te gaan. In dat jaar krijgen ze een intensieve training, waarin je wordt voorbereid op de ergste scenario’s, ook een inval van Rusland.

Martynas Žilinskas, inmiddels vierdejaars CMGT-student uit Litouwen, werd al vier keer ingeloot, maar heeft toch de dienstplicht kunnen omzeilen. Dankzij zijn studie, want er zijn een paar manieren om de dienstplicht te ontwijken. Ten eerste om medische redenen: wie niet fysiek fit is, kan geen fatsoenlijke soldaat zijn.

Een andere manier is studie: je hoeft het leger niet in als je kunt bewijzen dat je studeert. Je moet met recente papieren laten zien dat je nog studeert, je moet een actieve studentenpas hebben en ze moeten ook de mogelijkheid hebben om je school te bellen. “Zo ontdekken ze namelijk of jongeren zich alleen hebben ingeschreven voor een studie om het leger te ontwijken. Gelukkig heeft deze manier voor mij gewerkt.”

DSC_8870.JPG

Martynas in Enschede. "In het leger zouden ze me alle hoeken van de basis laten zien." Foto: Simone Dekker

De verplichte indiensttreding is volgens Martynas de reden dat veel jongeren Litouwen verlaten en nooit meer terugkomen. Zodra hij 25 is, hoeft hij zich in principe geen zorgen meer te maken over het leger. Toch blijft hij angstig om terug te keren. “De regels veranderen zo vaak, dat het zo kan zijn dat de uitlotingsleeftijd naar 28 jaar gaat, dan ben ik dus alsnog niet veilig.”

Zijn geaardheid is daarbij een belangrijke reden dat hij zich niet veilig voelt. “Hoewel het op papier allemaal oké lijkt in Litouwen, is het voor mij erg gevaarlijk om als homoseksueel in het leger te zitten of überhaupt in Litouwen te wonen. Er is namelijk veel discriminatie en geweld tegen de hele regenbooggemeenschap in Litouwen. In het leger zou ik waarschijnlijk alle hoeken van de basis te zien krijgen, of ik vrees te worden afgemaakt.”

De mensen die voor de dienstplicht in zijn geboorteland zijn, zijn vooral de mensen die zelf het leger niet in hoeven. “Ouderen, maar ook vrouwen vinden dat je iets voor je land over moet hebben. Ik vind het trouwens niet erg dat vrouwen niet het leger in hoeven, ik wil eigenlijk gewoon dat niemand het leger in hoeft als ze het niet willen.”

Hij wordt er zelf erg gefrustreerd van. “Ik wil mijn leven niet riskeren voor een land dat bij mij alleen maar leed heeft veroorzaakt.” Zodra hij klaar is met studeren, is Martynas van plan om officiëel Nederlander te worden. “Een toekomst in Litouwen zie ik niet voor me.”

simone

Simone Dekker