ACT gaat spinnen voor kankeronderzoek, en daar is een heel persoonlijke reden voor

Iedere drie maanden gaat ze naar Amsterdam om van haar internist, dokter Blank, te horen wat de bloedwaardes zijn, en om de uitslag van de CT-scan te horen. “Dat is iedere keer doodeng”, zegt Sanders. “Maar ik heb torenhoge bewondering voor de mensen daar. Ze leggen in simpele taal uit hoe het ervoor staat. Als ongeneeslijk zieke patiënt zit je vol vragen. Vragen die niemand kan beantwoorden, maar zij wel.”

De verwachting die ze in 2018 kreeg was ronduit slecht: 34 procent van de patiënten zoals zij leeft vijf jaar na de diagnose nog. Sanders hoort bij die kleine groep. Sterker: ze werkt voor tachtig procent van haar contract op Saxion.

In het kader van de Sustainable Development Weeks organiseert haar academie ACT een ‘spinning for cancer’-benefiet, voor ‘haar’ ziekenhuis en kanker-onderzoekscentrum Antoni van Leeuwenhoek (AvL). “De mensen daar zijn zó belangrijk, zonder hun hulp zou ik niet weten waar ik het moet zoeken.” Dus toen collega Jan-Chris Hullegie vroeg om een goed doel, wist ze meteen wat dat moest zijn.

Stadium 4

Sanders is stabiel, de kanker houdt zich rustig. Dat was weleens anders. In 2013 werd er een moedervlek weggesneden die verkeerd werd gediagnosticeerd. Pas in 2017 bleek dat het een melanoom was, een vorm van huidkanker. En dat er uitzaaiingen waren naar de lymfeklieren. Ze kreeg immunotherapie en een operatie waarbij 28 lymfeklieren werden verwijderd. Maar op 5 december 2018 - de dag die ze nooit zal vergeten - zei dokter Blank: de kanker zit in je longen en dus in de organen. En daarmee zit ze in stadium 4: ongeneeslijk.

Toch, Sanders voelt zich meestal goed. Ze krijgt tumorremmers, en die werken: de kanker houdt zich rustig. Daar werkt ze zelf ook hard aan. “Ik sport veel, vijf uur per week spinnen en bodybalance.” Dat zijn ook precies de vragen die ze krijgt van de dokter bij de driemaandelijkse bezoeken: ‘hoe gaat het met je en sport je wel?’

Delen

Sanders heeft het werken weer opgebouwd tot tachtig procent van haar contract, nadat ze in 2021 de laatste bestralingen kreeg. Hele dagen achter elkaar lesgeven, dat gaat niet meer. “De roosteraars houden er rekening mee”, zegt ze. “Na twee uur praktijklessen neem ik een pauze, om even bij te komen en op te laden voor de volgende lessen.”

Het lesgeven en meedoen in de maatschappij vindt ze belangrijk. Het is haar life-line. “Het onderwijs is mijn passie”, zegt ze. “Het houdt me jong om met studenten te werken en het geeft me gewoon energie.” Ze voelt zich zo goed, dat ze de nieuwe lichting eerstejaars ook niet vertelde over haar ziekte. “Je wilt ze er toch ook niet mee belasten.”

Collega’s, studenten, bekenden – wat is nu de beste manier om met iemand om te gaan die ongeneeslijk ziek is? Sanders: “Het ergste, vind ik, is niets zeggen. Dat mensen waarvan je weet dat ze weten dat je ziek bent je negeren. Als ik die tip mag geven: vraag er af en toe even naar, hoe lastig dat ook is. Het helpt enorm als dat uit de lucht is. En het is vooral fijn als mensen in je omgeving even vragen: “hoe is het nu eigenlijk?”

Onderzoek

Het AvL doet belangrijk onderzoek naar kanker, vertelt Sanders, en daar wil ze graag geld voor inzamelen. “Bijvoorbeeld het onderzoek waaruit blijkt dat leefstijl en sporten de effectiviteit van bepaalde kankerbehandelingen verbeteren, net als het verminderen van stress”, zegt ze. “Dat wordt nu voor het eerst wetenschappelijk onderbouwd door onderzoekers van het AvL. Op basis van zulke onderzoeken kunnen kankerpatiënten steeds beter worden geprepareerd voor hun behandeling. Zó belangrijk, want het geeft patiënten als ik de mogelijkheid om ook iets zelf te doen.”

Zo is dat ook voor haar. Met haar man en dochter van dertien richt ze het leven zo normaal mogelijk in. “Ik heb vertrouwen in een goede afloop”, zegt ze. Daarmee bedoelt ze niet dat ze denkt dat de kanker zal verdwijnen. “Als ik iets heb geleerd, dan is het wel dat je in het moment moet leven, en moet genieten van de kleine dingen. Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar dat is het voor mij niet. Ik ben tegenwoordig niet meer gejaagd, maar juist rustig. En dat zie ik als een cadeau.”

Net als het inzicht dat ze kreeg. Veel meer dan voorheen doorziet ze mensen, zegt ze. “Bijvoorbeeld in een overleg, of tussen studenten - ik zie gelijk wat er misgaat in communicatie”. En ook dat ziet ze als een waardevol cadeau, dat haar helpt bij haar dagelijkse werk. Zo heeft ze ook veel gekregen van het ziek worden. Net als van de mensen bij het AvL, die altijd voor haar klaarstaan.