Studente Sam fotografeerde de fentanylcrisis in Canada; “Wilde de gevolgen van verslaving in beeld brengen”

“Toen ik in Kamloops aankwam, zag ik meteen de impact van drugs op straat,” vertelt Sam. Mensen die op straat gebruikten, daklozen die er verward rondliepen en mensen die in de zogenoemde ‘fentfold’-houding stonden. “Wat me het meest opviel, was dat iedereen er gewoon langs liep en het probleem leek te negeren. Dit raakte me diep en toen wist ik: hier moet ik iets mee.”

Sam ging in gesprek met medestudenten, hulpverleners, familie en vrienden uit Canada. Zo kwam ze erachter hoe groot het fentanyl-probleem is. “Iedereen kent wel iemand die eraan is overleden,” vertelt Sam. Voor haar Honours-opdracht tijdens de minor legde ze het fentanyl-probleem vast met haar camera.

Overdosis

Een van de eerste gesprekken voerde ze met een nieuwe Canadese vriendin. Die vertelde een indrukwekkend verhaal. Zij verloor haar vriend aan een overdosis. Hij was verslaafd, het begon met drugs die vervuild waren met fentanyl. “We hebben het er uitgebreid over gehad. Ze vertelde dat ze ergens spijt voelde en dacht: had ik er maar iets aan gedaan”, vertelt Sam. Tegelijkertijd wist ze ook dat ze waarschijnlijk niets zou kunnen veranderen aan de verslaving.

Volgens een recent onderzoek dat Sam gebruikte voor haar project sterven er gemiddeld 4,7 tot 4,9 mensen per dag in British Columbia aan ongereguleerd drugsgebruik, weet Sam. 74 procent hiervan is te wijten aan fentanylgebruik. En ondanks alle maatregelen blijven de fentanyldoden stijgen.

Fentanylgebruik is al lange tijd een groot probleem in Canada. De drug is goedkoop, verslavend en extreem sterk. “Een paar korrels fentanyl kunnen al dodelijk zijn”, vertelt Sam. Dealers mengen het vaak met andere drugs, zoals heroïne of cocaïne, om deze voor weinig geld sterker te maken. Gebruikers weten vaak niet dat er fentanyl in zit en kunnen daardoor snel verslaafd raken. “Fentanyl heeft het drugsprobleem dat al bestond tien keer zo erg gemaakt”, aldus Sam.

Ingrijpen

De overheid probeert in te grijpen, weet Sam. Zo is er een app geïntroduceerd, waarmee gebruikers kunnen aangeven wanneer ze gebruiken. Als ze binnen een half uur niet terugkomen bij die app, dan komt er automatisch een ambulance. Maar ook zijn er locaties waar mensen ‘veilig’ kunnen gebruiken onder toezicht van medische hulp en onder andere schone naalden krijgen.

Fentanylgebruik is al lange tijd een groot probleem in Canada. De drug is goedkoop, verslavend en extreem sterk. “Een paar korrels fentanyl kunnen al dodelijk zijn”, vertelt Sam. Dealers mengen het vaak met andere drugs, zoals heroïne of cocaïne, om deze voor weinig geld sterker te maken. Gebruikers weten vaak niet dat er fentanyl in zit en kunnen daardoor snel verslaafd raken. “Fentanyl heeft het drugsprobleem dat al bestond tien keer zo erg gemaakt”, aldus Sam.

Ingrijpen

De overheid probeert in te grijpen, weet Sam. Zo is er een app geïntroduceerd, waarmee gebruikers kunnen aangeven wanneer ze gebruiken. Als ze binnen een half uur niet terugkomen bij die app, dan komt er automatisch een ambulance. Maar ook zijn er locaties waar mensen ‘veilig’ kunnen gebruiken onder toezicht van medische hulp en onder andere schone naalden krijgen.

Sam merkte dat er op scholen veel aandacht aan wordt besteed aan deze crisis. Er zijn infodagen en cursussen, bijvoorbeeld over hoe je Narcan kunt gebruiken, een middel dat een overdosis fentanyl tegengaat. “Dat zit in een spuit en krijg je na de cursus gratis mee. Bijna elke student heeft dat in zijn of haar tas zitten. Je leert hoe het werkt en wat de stappen zijn. Als je dan een overdosis ziet, kun je meteen helpen”, vertelt Sam.

Maar toch lijken al deze initiatieven niet voldoende te helpen. “Waar dat precies aan ligt, weet ik nog niet”, zegt Sam. “Dat weet eigenlijk niemand. Dat is ook waarom dit zo’n groot probleem blijft.”

Luisterend oor nodig

Waar de oplossing precies ligt, weet Sam niet. Het begint bij het begrijpen van de mensen die gebruiken. “Echt begrijpen begint bij luisteren”, is de boodschap van Sam. Die boodschap wil ze overbrengen met haar project. “Deze mensen hebben een luisterend oor nodig. Natuurlijk gaat alleen luisteren niet het hele probleem meteen oplossen, maar ik denk wel dat het een heel kleine - maar belangrijke - stap is naar de oplossing van een heel groot probleem.”

Daarvoor gebruikte Sam haar camera. Ze wil niet alleen de verslaving vastleggen, maar vooral de gevolgen die je daarvan op straat ziet. “Je ziet dat mensen het probleem vaak ontwijken en eigenlijk geen mensen meer zien, maar alleen de verslaafden zien.” Daarom besloot ze haar project af te sluiten met een fotoreportage van de stad, waarin ze de tekenen van dit probleem probeert vast te leggen.

Kilheid van de stad

Ze fotografeerde niet de mensen zelf, maar koos ervoor om het straatbeeld vast te leggen. Familie, vrienden en de begeleiding van Honours adviseerden om niet de verslaafden te fotograferen vanwege privacy en veiligheid. “Dat vond ik zelf ook geen goed idee, omdat het ethisch niet goed voelde”, zegt ze. “Daarom heb ik geprobeerd de kilheid van de stad te vangen.”

Haar favoriete foto is een vervallen roze kinderstoeltje. “Deze foto laat zien hoe groot het contrast is, iets schattigs en onschuldigs tegenover de keiharde werkelijkheid. De lichten van de auto’s staan symbool voor hoe de drukte en het leven daar maar doorgaan, alsof het allemaal normaal is.”