Column: Twee voor Taal

Ik ben een taalfanaat. Al sinds mijn eerste gelezen letter geweest. (Dat wil niet zeggen dat ik foutloos ben, maar daar streef ik wel naar.) Ik snap goed dat het voor een ander moeilijk te begrijpen is hoe iemand als ik plezier haalt uit schrijven. Cijfers liggen mij dan weer niet goed, en ik bewijs mijn medemens dan ook een dienst door vooral niet in de bouw of chemie te gaan werken.

Ik knijp geregeld een oogje dicht bij een taalfout, uit angst om als irritante verbeteraar te worden gezien. Wel klinkt er af en toe ‘oei!’ in gedachten. Tegenwoordig lees ik bijvoorbeeld veel over studenten die opzoek zijn naar een afstudeeropdracht, en op LinkedIn verschijnen berichten over wat er zoal gebeurd in andermans studiejaar. Auw.  

Zoals verwacht geeft Microsoft Word me nu met een blauwe, dubbele streep aan dat ik nog eens naar gebeurd moet kijken; opzoek keurt het programma gewoon goed. Niet zo gek dus dat zulke fouten voorkomen, als ze zelfs niet altijd door de spellingscontrole worden opgepikt. En terwijl je druk je appje formuleert heeft AutoCorrectie onopgemerkt al van alles verbeterd. Daar hoef je dus niet meer bij stil te staan. Sorry, Word: ten aanzien van AutoCorrectie zullen we moeten accepteren dat we het met elkaar oneens zijn.

Taal verandert bovendien voortdurend. Nieuwe straat- en spreektaal baant zich een weg naar het schrift en vanuit buitenlandse vocabulaires wordt ook het een en ander overgenomen. Wat ooit helemaal fout werd gerekend kan plots correct Nederlands zijn, of iets ertussenin — hoewel groter als stiekem nog steeds een beetje pijn doet...

Dit verhaal kan ook worden omgedraaid. Waar de oudere generatie de woordenschat van jongere generaties beschouwt als krimpend, begrijpen zij op hun beurt niet wat een bruine fruitschaal of grondpizza is. (En waar was nou ook alweer dat leuke filmpje te vinden? TikTak? TokTok?) Blijkbaar is jongerentaal een echt iets en wordt onze taalvariatie een sociolect genoemd. Klinkt eigenlijk nog best fancy. En ach: ouderen begrijpen ons misschien niet altijd, maar wij jongeren onszelf ook niet.

Uiteindelijk proberen we allemaal onze gedachten zo goed en begrijpelijk mogelijk in zinnen om te zetten. En of het nou om een appje of scriptie gaat: fouten maken mag. Binnen het hbo wel slechts drie keer per kantje, maar laten we deze positieve afsluiting nou niet bederven. Een tekst laten nakijken door een ander is overigens altijd sterk aan te bevelen. Trakteer diegene vervolgens op een bruine fruitschaal en het is een deal. Of overeenkomst.

Dank, Bas, voor het redigeren van deze column!