Student hoopte op bijstandsuitkering naast voltijdstudie, maar haalt bakzeil

Die uitspraak deed de rechtbank Gelderland op 15 september. De student, die sinds 2015 de opleiding mechanical engineering aan de Hogeschool van Amsterdam volgt, vroeg in april 2020 bijstand aan. De gemeente liet hem weten dat hij met 15 of 16 uur werken daar geen beroep op hoeft te doen, aangezien de norm voor hem op 619 euro ligt. Met zijn havo-diploma op zak had de student namelijk de mogelijkheid om werk te zoek en vinden, zo oordeelde de gemeente.

Dat de student bij zijn grootouders woont en aangeeft mantelzorg te verlenen, doet daar volgens de gemeente niets aan af. De student heeft die zorgtaken namelijk niet inzichtelijk gemaakt, maar ook met die zorg zou hij nog steeds moeten werken of in ieder geval een baan zoeken. En juist dat zegt de student niet te kunnen: werken naast de voltijd studie.

Broodnood

De student voerde zijn argumenten hoog op. Zo gaf hij aan dat er een financiële noodsituatie was ontstaan, waardoor hij niet langer in staat is in zijn levensonderhoud te voorzien. “Broodnood”, noemde zijn zegsman dat. Hij is hierdoor genoodzaakt om te blijven lenen, waardoor zijn schulden oplopen.

In de rechtszaal hield de gemeente vol dat de zaak anders ligt. De student liet in meerdere contacten namelijk ondubbelzinnig weten dat hij de verplichtingen van de participatiewet en de bijstand niet wilde nakomen. Ook is mantelzorg op zich geen dringende reden om iemand ontheffing te geven van werk.

Maar dat hij die zorg aan zijn grootouders daadwerkelijk verleent is ook niet duidelijk, aldus de gemeente. In een gesprek is hem namelijk gevraagd naar zijn woonsituatie en vrijetijdsbesteding, en daarbij heeft de student niets gezegd over zorgtaken. Maar het belangrijkste is dat de student met zijn havo-dipolma een ‘startkwalificatie’ heeft om aan het werk te gaan.

Bijbaantje

De rechtbank is het eens met het verhaal van de gemeente en geeft mee dat veel studenten hun studie mede-financieren door een bijbaantje. Ook heeft de student niet aantoonbaar gemaakt dat de mantelzorg het hem onmogelijk maakt om zijn studie in te volbrengen en daarmee aan de eisen van de participatiewet te voldoen.

De rechter noemt het nog ‘opmerkelijk’ dat de student zegt niet in z’n levensonderhoud te kunnen voldoen, maar wel overschrijvingen maakt van zijn beleggingsrekening om aan lopende betalingsverplichtingen te voldoen. Dus ook het argument van oplopende schulden is niet aannemelijk voor de rechter. En dan nog is de bijstand er niet voor voldoening van gemaakte schulden.