Gesprek Minister Dijkgraaf en Hogeschool Saxion.png

Fonkelnieuwe minister belegt eerste werkdag op Saxion: ‘Je merkte dat iedereen als liefste wilde vragen: wanneer gaan de scholen weer open?'

Als je Jeroen Koopman (23) over een tijdje vraagt wat hij nog weet van zijn ontmoeting met minister Robbert Dijkgraaf, dan heeft hij wel een antwoord. Hij denkt aan een pen en notitieblok. “Alsof hij de student was en niet wij, zo maakte hij allemaal aantekeningen. Hij heeft als enige het hele gesprek meegeschreven. Dat vond ik wel imponerend. Het gaf de indruk: hé, die wil echt dingen onthouden en komt niet enkel om voor de vuist weg te praten.” Het moet de academicus in Dijkgraaf zijn.

Saxion kreeg afgelopen maandag pardoes post vanuit Den Haag. Of minister Dijkgraaf woensdag, op zijn eerste echte werkdag, welkom was om bij Saxion een werkbezoek te doen? Amber Bekker, Saxion-woordvoerder. "Verrast? Ja. Maar vooral trots, daarop zeg je natuurlijk geen nee.’’

Coronamaatregelen sluiten nog altijd de scholen en voor het werkbezoek werd geen uitzondering gemaakt. Het ministerie stelde voor om als alternatief een Teams-gesprek te houden, een digitaal gesprek met een selectie aan studenten en docenten.

Zoë Bruggeman (17) uit Nieuwleusen, student technische natuurkunde, werd gevraagd of ze erbij wilde zijn. “De minister komt en kan via Teams ook jouw kamer zien, je checkt extra goed wat er staat. Gek, maar je doet het. Háhá.’’ Fysiotherapie-student Koopman uit Hengelo. “Het was best een zooitje. Dus ik heb extra goed mijn kamer opgeruimd. Had ik anders beslist niet gedaan hoor. Maar het is toch de minister die ook jouw kamer kan bekijken.’’

De journalisten die over de Teams-meeting schrijven moeten het van deze verhalen van studenten hebben. Het ministerie besloot enkel studenten en docenten toe te laten tot de Teams-meeting. Reden: het moest vooral een gesprek worden tussen de minister en studenten, zonder eventuele tussenkomst van de pers.

Dijkgraaf wil voor en na de meeting wel schriftelijk reageren op SaxNow-vragen. Hij geeft aan via werkbezoeken de Nederlandse hogescholen en universiteiten beter te willen leren kennen, alsmede hun docenten en studenten. Welke kennis hebben ze er en welke bijzondere projecten vinden er plaats? “Om inspiratie op te doen.’’ Saxion was toevallig de eerste op het lijstje die zijn ambtenaren samenstelden. Dat Saxion Dijkgraafs eerste school was had geen bijzondere aanleiding, vertellen zijn woordvoerders.

Brandende actuele vragen

Journalisten waren er dan niet bij, de studenten sneden al snel onderwerpen aan die journalisten ook hadden opgeworpen. Koopman: “Je merkte dat iedereen hem het liefst wilde vragen: heeft u een datum wanneer onze scholen weer opengaan. Dat leefde bij iedereen.’’

Koopman: “Iedereen vertelde over een programma van Saxion. Mij was gevraagd te vertellen over het 100 Dagen Programma. Waarin studenten die al op het Saxion zitten worden gekoppeld aan eventuele nieuwe studenten. Zodat de stap voor hen naar de school minder groot is. Je helpt de ander al zijn weg te vinden, voor straks.” Natuurlijk deed hij dat, zegt Koopman. "Maar ook ik kon het niet laten om te zeggen dat dat project lastig was, nu de scholen op slot zijn. En dat weer thuis zitten somberheid geeft en eenzaamheid.’’

Bruggeman: “Het liefst wil je dat-ie gelijk een uitspraak doet. Want dit is wel hét onderwerp en hét ding waar we mee te maken hebben. Maar het was gekker geweest als hij direct beloftes had gedaan.’’

Vandaag konden we iemand bevragen die een beetje aan de knoppen draait, als het hierover gaat. En dan zul je het niet vragen? Ik vond het mooi dat iedereen dat deed.

Jeroen Koopman (23), student fysiotherapie

Koopman vindt het desondanks goed dat ze gebruikmaakten van hun kans er iets over te zeggen, naast het reppen over Saxion-projecten. “Je kan het er met je ouders over hebben, de buurman of je docent… Over die lockdown… Maar vandaag konden we iemand bevragen die een beetje aan de knoppen draait, als het hierover gaat. En dan zul je het niet vragen? Ik vond het mooi dat iedereen dat deed.’’

Dijkgraaf, die hiervoor een vooraanstaande en toonaangevende wetenschapper was, zei het concentratiegebrek door ‘altijd maar thuis zijn’ en door ‘de hele dag naar een scherm te kijken’ goed te kennen. Veel begrip was er, hij ging het benoemen in ministers-overleggen, maar beloftes kon hij niet maken. Uiteindelijk gaat hij als onderwijsminister niet over wel of geen lockdown.

Bruggeman viel op hoe rustig hij was. “Heel relaxed, hij leek het mensen toespreken wel gewend te zijn.’’ Koopman: “Daar was ik wel van onder de indruk. Nee, echt! We zaten dan in een digitale verbinding, maar ook daar kon zijn aanwezigheid heel veel rust overbrengen aan iedereen. Weinig gekibbel, niemand sprak door elkaar heen, er werd geluisterd. Dat is wel eens anders in Teams. Als hem dat zo ook in de Kamer lukt, wat een aardig kippenhok kan zijn - als je de beelden soms ziet, is dat goed voor het sfeerbeheer.’’

Dijkgraaf geeft SaxNow na afloop een schriftelijke reactie: “Erg leerzaam en nuttig om in mijn eerste week onder andere bij studenten van het Saxion op bezoek te zijn. Belangrijk om te horen hoe het met hen gaat, waar ze tegenaan lopen en welke tips ze hebben voor mij als startend minister. Ik merkte bij hen veel veerkracht en vond het fijn te horen dat deze studenten ook goed voor elkaar zorgen in deze moeilijke tijd. Dank voor de openheid!’'

Brede oproep: hoger onderwijs moet zo snel mogelijk weer open

Het hoger en middelbaar beroepsonderwijs moet zo snel mogelijk weer fysiek plaatsvinden. Dat valt te lezen in een breed gedragen oproep per open brief aan het Outbreak Management Team (OMT). Die is verstuurd door studentenvakbonden, psychiaters, de Nationale jeugdraad en de onderwijsinstellingen, zoals de Vereniging van Hogescholen, waar ook Saxion bij aangesloten is. 

Met de brief willen de instellingen een ‘stevig signaal afgeven’ dat de onderwijsinstellingen in het mbo, hbo en wo zo snel mogelijk weer alle studenten op locatie moeten kunnen ontvangen. Ze sluiten daarbij aan op woorden van de nieuwe minister Robert Dijkgraaf, die aangaf studenten één van de meest kwetsbare groepen vormen, die in een heel vormende fase zitten. Die fase mag niet langer worden stilgelegd, zo valt in de brief te lezen. 

Dijkgraaf, bracht vandaag een digitaal werkbezoek aan Saxion, het eerste van zijn regeerperiode als minister. Hij gaf eerder in zijn eerste ministerraad aan het heropenen van het Hoger Onderwijs ‘hoog op zijn prioriteitenlijst te hebben’. 

Externe onderzoeken, maar ook monitoring van het ministerie en de onderwijsinstellingen zelf wijzen uit dat de impact van de pandemie op jongeren groot is. ‘De mate van psychische problemen, variërend van eenzaamheid, somberheid en slaapproblemen tot levensmoeheid, onder jongeren is zorgelijk. En de huidige onderzoeken uit de coronaperiode maken opnieuw pijnlijk duidelijk dat juist jongvolwassenen het meest achteruitgaan qua mentale gezondheid’, zo staat in de brief.  

Vrijdag beslist het kabinet over een eventuele verlenging van de lockdown voor het hoger onderwijs, vandaag brengt het OMT daarover een advies uit.

André Valkeman

André Valkeman