Hongaarse kunstenaar roept studenten op tot moment van bezinning: daarom staan deze spiegels op het klimaatplein

Aarde, water, lucht en vuur – op de vlonder op het klimaatplein in Enschede zijn de vier klassieke elementen in spiegels te lezen. Het gaat om een kunstwerk van de van oorsprong Hongaarse Arpad Szombathelyi, die een half jaar als een soort artist in residence in het FabLab werkte. Hij voegde ‘Adem’ aan de elementen toe. “Ik hoop dat de studenten even op zichzelf en hun plek in de maatschappij reflecteren.”

De in Hengelo woonachtige kunstenaar heeft een verhaal te vertellen. Szombathelyi vluchtte in 1981 uit het toen communistische Hongarije en die ervaring vormde hem. De pijn die hij voelde en de veerkracht die nodig was gebruikt hij in zijn kunst. Technologie maakt daar een belangrijk onderdeel van uit. Hij werkt veel met industriële materialen en licht – vaak neon – staat vaak centraal.

En zo kwam FabLab op zijn radar. Hij was benieuwd wat daar zoal kon, en hoe hij de moderne technieken zou kunnen inzetten voor zijn kunst. Afgelopen voorjaar begonnen de bezoeken aan FabLab, vertelt hij. Langzaamaan maakte hij steeds meer onderdeel uit van de gang van zaken. “Medewerkers en studenten hielpen me, of zeiden: als je op die bepaalde dag komt is het rustig, dan kunnen we je helpen. Er ontstond iets moois.”

Typerend voor die samenwerking was het contact met internationale studenten. Szombathelyi ervoer een afstand tot hen, en dat terwijl hij zelf zijn eerste vaderland moest verlaten en in Nederland een tweede vaderland vond. De afstand zat in de taal, het Engels.

“Voor mij is het Engels moeilijk”, zegt hij. “Als ik drie maanden de tijd zou krijgen om een taal te leren, zou ik het Russisch machtig zijn, omdat ik ben opgegroeid in een land onder de invloedssfeer van Rusland. Maar Engels? Dat zou ik dan nog steeds beroerd spreken.”

Zo’n ervaring met internationale studenten maakt dat hij reflecteert. “Op mezelf en op de plek in de omgeving om je heen.”

Overbrengen op jonge mensen

Samen met medewerker Dorien Schutten ontstond het idee om te gaan exposeren, vertelt Szombathelyi. Dat was een heel aantrekkelijk idee. Want zijn verhaal, maar ook de producten die uit zijn werk voortkomen, zijn belangrijk om over te brengen op jonge mensen, denkt hij. “Natuurlijk zijn studenten hier om een opleiding te volgen, om zichzelf verder te ontwikkelen. Maar we zijn ook een samenleving.”

Hij roept met zijn werk de studenten die de komende weken langs het werk op het Ko Wierenga-plein lopen op om een moment te bezinnen. Net als hijzelf deed bij het maken van de installatie. “Al is het maar de lengte van één adem”, verwijst hij naar het woord dat hij toevoegde aan de vier klassieke elementen.

De voorbijgangers kunnen daarbij hun eigen reflectie in één van de vijf spiegels zien. “Ga even de diepte in”, roept hij de toeschouwer op. “Ook in deze tijd van prikkels en digitale invloeden.”

De installatie is de komende weken te zien op het Ko Wierenga-plein. Andere werken worden geëxposeerd in het FabLab.

DSCF5044.jpg

Foto's: Marlene Mahn

rik

Rik Visschedijk