Scherm_afbeelding 2026-05-22 om 09.43.25.png

Meer duidelijk over Saxion-onderzoek naar skelet 'Vierde Musketier': ‘Informatie verloren gegaan’

Saxion was – na ingrijpen van de gemeente Maastricht – betrokken bij een noodopgraving van het skelet dat mogelijk van de Franse volksheld D’artagnan is. De botten liggen op een ‘geheime plek’ bij de hogeschool. Het is onwaarschijnlijk dat op basis van het Saxion-onderzoek al een uitspraak komt over de identiteit van de gevonden botresten. Dat beeld komt naar voren uit informatie van de gemeente Maastricht en Limburgse media.

Saxion en onderzoeksbureau BAAC-Archeologie werken samen aan een onderzoeksverslag over de kwestie rond het vermeende skelet van de legendarische Vierde Musketier. De kans ‘is gering’, schrijft de gemeente in een raadsbrief, dat er in dat verslag al een ‘uitspraak kan worden gedaan over de identiteit van de gevonden botresten’.

Ook wordt duidelijk dat het onderzoek langer gaat duren dan oorspronkelijk gepland. Ambtenaren laten bovendien weten ‘dagelijks in contact met Saxion Hogeschool te staan’.

De archeologie-opleiding van Saxion werd in maart gevraagd door de gemeente Maastricht om botresten te onderzoeken die begin dit jaar in de vloer van een Maastrichtse kerk werden gevonden. De legendarische Franse strijder en volksheld d’Artagnan, bijgenaamd de Vierde Musketier, zou uitgerekend iets voorbij de kerk in 1673 gestorven zijn en daarna in de kerk begraven. Met de gevonden botresten was wel wat bijzonders aan de hand: volgens de gemeente zijn ze in eerste instantie illegaal opgegraven.

Daarop werd ingegrepen en schakelde de gemeente Saxion en onderzoeksbureau BAAC-Archeologie in, zo schrijft de gemeente nu. Bij de eerste (illegale) opgraving, waarbij Saxion niet betrokken was, zijn volgens de gemeente de normen niet gevolgd: daardoor zou het nu veel meer moeite en tijd kosten om de vondst wetenschappelijk te duiden.

De gemeente spreekt over ‘een aanzienlijk verlies aan informatiewaarde’. ‘Het onderzoeksteam van Saxion/BAAC zou desondanks proberen zoveel mogelijk informatie uit de vondst naar boven te halen.

Deze informatie richt zich op analyses om de herkomst van het skelet te bepalen om op deze wijze te bevestigen of juist te ontkennen of het hier mogelijk om d’Artagnan kan gaan. Daarnaast wordt via de analyse van aDNA (ancient DNA) getracht meer duidelijkheid te verkrijgen over de identificatie van dit skelet. Volgens Maastricht is dat proces tijdrovend.

Volgens de gemeente is er op dit moment nog te weinig betrouwbare informatie om uitspraken te doen. Ook sorteert de gemeente voor op vervolgonderzoek dat mogelijk noodzakelijk is om een uitspraak te kunnen doen. Saxion gaf eerder al aan dat de woordvoering op dit moment bij Maastricht ligt. 

Een van de Saxion-medewerkers aan het onderzoek is archeologiedocent Raphaël Panhuysen. Panhuysen geldt als autoriteit op het gebied van identificatie van oude skeletten. Zowel hij als de gemeente Maastricht willen lopende het onderzoek geen enkele uitlating doen aan de internationale pers over de voortgang, resultaten en de wijze van onderzoek. Het onderzoek heeft volop internationale belangstelling gewekt.

Dagblad de Limburger weet te melden dat het skelet, eventueel dus de Vierde Musketier, op een geheime plaats bij Hogeschool Saxion in Deventer liggen, schrijft de krant.  Ook meldt de krant dat monsters van de botten zijn overgebracht naar de universiteiten van Groningen en Leiden, waar specialistische onderzoeken uitgevoerd worden.

Het wachten is op het eerste rapport van Saxion. Overwogen zou worden om daarna, schrijft De Limburger, aanvullend DNA-onderzoek te laten doen aan de KU Leuven, die gespecialiseerd zijn in historisch DNA-onderzoek van onder meer vijftiende-eeuwse schedels. 

André Valkeman

André Valkeman