33 van de 41 kleine opleidingen en opleidingsvarianten verliesgevend

Saxion onderzocht 41 kleine opleidingen en opleidingsvarianten met een lage instroom. Daarvan blijken er 33 verliesgevend. Bij vijf opleidingen of varianten loopt het tekort op tot meer dan 200.000 euro. De analyse is volgens het college van bestuur geen ‘beslispunt’ om te stoppen met een opleiding of variant. Ook onderwijskwaliteit, maatschappelijke relevantie en de organiseerbaarheid van het onderwijs worden meegewogen.

Wel worden voor verschillende opleidingen concrete maatregelen genoemd, zoals het aanpassen van de opleidingen, het verhogen van de student-docentratio en het beëindigen van studieroutes. Voor Chemie in Deventer staat inmiddels vast dat deze stopt.

CvB-lid Karin Verschoor benadrukte in de vergadering met de medezeggenschap dat het rapport er niet is om te kijken of er gestopt gaat worden met een opleiding. “We hebben straks grote academies en dan kun je werken aan synergie tussen de opleidingen. Dat doen de kwartiermakers nu. Maar ze kijken ook juist naar de verschillen. We willen juist ook een breed onderwijsportfolio.”  

Toch kan deze rapportage onrust veroorzaken, zei CMR-lid Wytse Mensonides. “Ik werk ook in één van de kleine opleidingen en je hoort veel zorgen”, zei hij. “Je krijgt toch het idee: onze opleiding moet misschien stoppen. Dat trekt wel een wissel.”

Half miljoen

De grootste negatieve resultaten zijn te vinden bij Podotherapie en Chemische Technologie in Enschede. Podotherapie heeft een negatief rendement van 640.000 euro; bij Chemische Technologie gaat het om 512.000 euro. Ook Ruimtelijke Ontwikkeling studieroute Klimaat & Management (-243.000 euro), International Finance & Control in Enschede (-250.000 euro) en de Ad Ondernemerschap & Retail Management in Enschede (-251.000 euro) hebben aanzienlijke negatieve resultaten.

Bij Podotherapie wordt ingezet op behoud van de opleiding. Saxion wil onder meer een duale variant starten en zoekt maximale synergie tussen de voltijd-, deeltijd- en duale variant. Het rapport stelt dat de opleiding desondanks waarschijnlijk verliesgevend blijft. Bij Chemische Technologie wordt ingezet op meer synergie met andere opleidingen binnen Life Sciences en op het vergroten van de instroom en het studiesucces.

Afweging: niet alleen financieel

Maar wat zijn dan precies ‘kleine opleidingen’? Het gaat om bacheloropleidingen en studieroutes met gemiddeld minder dan zestig nieuwe studenten per jaar, Ad-opleidingen met minder dan vijftig studenten en masteropleidingen met minder dan twintig studenten.

De financiële uitkomsten zijn niet doorslaggevend. Saxion kijkt bij de verdere ontwikkeling van opleidingen ook naar de strategische koers, onderwijskwaliteit, maatschappelijke relevantie en de organiseerbaarheid van het onderwijs.

Verontrustend lage instroom

Het technische domein springt qua verliesgevende opleidingen en varianten het meest in het oog. Saxion schrijft dat dit domein ‘veel opleidingen’ kent met een volgens de hogeschool ‘verontrustend lage’ instroom. Volgens Saxion zijn maatregelen nodig om de opleidingen in de toekomst te kunnen blijven aanbieden.

Voor onder meer Chemische Technologie, Elektrotechniek, Industrieel Product Ontwerpen, Mechatronica en Technische Natuurkunde wordt ingezet op meer samenhang met andere opleidingen.

Het rapport waarschuwt bovendien dat nog onzeker is of alle opleidingen binnen het technische domein in de toekomst als zelfstandige opleiding kunnen blijven bestaan. Een alternatief is om een opleiding niet langer als zelfstandige licentie aan te bieden, maar als studieroute binnen een andere opleiding voort te zetten.

Verschillen per opleiding

De maatregelen verschillen per opleiding. Zo kijkt Fashion & Textile Technologies naar een krimp van de formatie met 2 fte. Bij Commerciële Economie wordt de docent-studentratio aangepast naar 1:28, net als bij Accountancy en verschillende opleidingen binnen Finance & Control.

Bij Integrale Veiligheidskunde is de studieroute Security Management inmiddels gestopt, net als de route Gezondheid & Technologie bij Verpleegkunde. Bij andere opleidingen kiest Saxion voor intensievere werving, aanpassing van curricula, meer samenwerking tussen opleidingen of het combineren van onderwijs.

Tegelijkertijd verwacht Saxion voor het merendeel van de bacheloropleidingen een verdere daling van de instroom met zo’n 8 tot 15 procent. Bij Ad-opleidingen wordt een stabielere instroom verwacht, met in enkele gevallen nog groeipotentieel. Voor de zogenoemde Beethoven-opleidingen wordt juist een stijging verwacht als gevolg van intensieve marketing- en wervingsinspanningen.

rik

Rik Visschedijk