Lector over discussie schade schoolsluiting: “Gezag en expertise lijken er soms totaal niet toe te doen”
De schade van de gedwongen schoolsluiting is groot: alleen al omdat de lockdown de kansenongelijkheid in het onderwijs groter maakte. Dat blijkt volgens lector Symen van der Zee uit wetenschappelijk onderzoek. De gepolariseerde discussie daarover verbaast hem: “Gedegen onderzoek doet er voor velen niet toe. Feiten en experts worden moeiteloos aan de kant geschoven.”
Maandag gaan de basisscholen weer open. Maar wat is eigenlijk de schade van de schoolsluiting? Waar men bang voor was gebeurde, concludeert Van der Zee. Hij is lector wetenschap en techniek van het onderwijs op Saxion, doceert aan de Academische Pabo, maar begon ‘gewoon’ als leraar in het basisonderwijs. “Kinderen lopen leerachterstanden op door de schoolsluiting, dat zie je in de onderzoeken.”
Dat niet alleen: de covid-sluiting zorgde er ook voor dat de kansenongelijkheid in het onderwijs toenam. Kinderen uit een gezin met een lage sociaal-economische status raakten veel verder achterop op dan kinderen uit een gezin met een hoge status. Van der Zee: “Alle sombere voorspellingen kwamen uit.”
Kinderen krijgen te laag advies
Die ongelijkheid nam extra toe, omdat er vorig jaar in het basisonderwijs geen eindtoets was. Kinderen van laagopgeleide ouders krijgen doorgaans een lager schooladvies dan wat de score van die eindtoets aangeeft, voor kinderen met hoogopgeleide ouders is dat precies andersom. De eindtoets remt zo ongelijkheid; het CPB schat in dat door het wegvallen zo’n 14.000 leerlingen een te laag advies kregen.
Economen Hashek en Woesman becijferden dat de kosten van de schoolsluiting voor de maatschappij in de honderden miljarden lopen, schrijft Van der Zee. Het aantal mishandelingen van kinderen nam toe, er zijn twee keer meer kinderen met angstklachten en veel minder kinderen halen de norm van minimaal twee uur bewegen per dag.
Het is voor het eerst dat ik dit in het onderwijs zie; dat feiten en gedegen onderzoek zomaar opzij worden geschoven
Van der Zee zette die gevolgen allemaal op een rijtje in een samenvatting van de wetenschappelijke onderzoeken die tot nu toe zijn gedaan naar de gevolgen van de schoolsluiting. De feiten liegen er niet om, vindt hij: op één uitzondering na concluderen alle onderzoeken dat de schade groot is.
Toch is niet iedereen het daar mee eens, vooral niet op social media. “Er zijn nu mensen die beweren dat een achterstand niet bestaat, maar dat het gewoon een nieuwe beginsituatie is en dat kinderen best wel een jaartje zonder school kunnen, en ze dan zelfs waarschijnlijk nog meer leren.”
Wetenschap opzij geschoven
De Saxion-onderzoeker verbaast zich daar oprecht over. Het gaat volgens hem niet alleen over leken, maar ook over leerklachten, directeuren en bestuurders op sociale media “Mensen schuiven wetenschappelijke studies, experts en advies eenvoudig aan de kant. Dat men zegt: de cijfers doen er allemaal niet toe, want ik zie het anders. Dat mensen zomaar zeggen: gedegen onderzoek deugt niet. Het volstrekt negeren van de feiten. Bijna een soort trumpisme.”
Toch ziet hij ook mensen die de problemen wel erkennen. "Gelukkig." En er wordt volgens hem wel degelijk actie ondernomen om juist de leerlingen te steunen die het hardst geraakt zijn door de schoolsluiting. “Als onderwijs de grote gelijkmaker wil zijn, moeten we ons daar extra hard voor inzetten. Waar je wiegje staat, mag niet bepalen waar je terecht komt.”
Gerelateerde artikelen
‘Niet zwijgen als de wereld schreeuwt’: manifest voor dialoog in Saxion-onderwijs
Een groep medewerkers wil dat alle Saxion-opleidingen aandacht hebben voor verschillende meningen en polariserende vraagstukken en dat dit ook in het lesprogramma wordt opgenomen. Die oproep doen ze aan het bestuur met een manifest.
Dolores genomineerd voor Ad Talent Award; “Nooit verwacht”
“Dit moet het worden en anders weet ik het ook niet meer”, dacht Dolores van den Berg (24) toen ze aan de associate degree (Ad) Ondernemerschap & Retail begon. En met klinkend succes: ze is vanwege haar nieuwsgierigheid en ondernemende houding genomineerd voor de Ad Talent Awards.
Saxion-studente Elke met moeder en zus de Alpe D’huez op voor KWF: nadat moeder kanker overleefde zijn ze hechter dan ooit
Saxion-student Elke Westenbroek beklimt samen met haar moeder Marjon en zusje Veerle de Alpe d'Huez om geld op te halen voor KWF. Drie jaar geleden kreeg haar moeder namelijk de diagnose kanker. Inmiddels is ze genezen en wil ze iets terug doen voor kankeronderzoek. “Ik denk dat ik het fysiek wel aankan, maar mentaal wordt het een uitdaging.”