LHBTIAQPN+, hokjesmoe en woke: workshop over genderdiversiteit

Chris Rijksen en Jonah Lamers, ook wel bekend als de Transketeers, staan voor een groep nog redelijk onwetende medewerkers in het Centrum voor Veiligheid en Digitalisering in Apeldoorn. Alles mag gevraagd worden, want iedereen die hier is vanmiddag, is hier uit oprechte interesse. Daar zijn de Transketeers van overtuigd. Chris en Jonah zijn zelf transmannen en hebben daardoor genoeg ervaring als het op het onderwerp genderdiversiteit aankomt.

Zij, hij, hen, hun, dien of diens? Het doel van de workshop vanmiddag is om de medewerkers houvast te geven op onderwerpen als taalgebruik naar transpersonen of non-binaire mensen en op die manier dagelijkse gesprekken gemakkelijk te maken.

Er komt direct een vraag uit de groep: “Waarom kunnen personen niet gewoon een keuze maken in hun gender?” Daar hebben de mannen een antwoord op: statistieken wijzen er namelijk op dat 1 op de 25 personen zich niet helemaal thuis voelt in het hokje ‘man’ of ‘vrouw’. Chris: “Dat is dus minstens één iemand in een klaslokaal.” Hij is ‘hokjesmoe’, en ligt dit toe met de volgende stelling: “Dat er maar twee geslachten zijn, is incorrect”.

Woke

“Is dat woke?”, vraagt iemand uit het publiek zich hardop af. “Is iets woke noemen niet gewoon een makkelijke manier om dingen weg te wuiven?”, is het antwoord van Jonah. Volgens hem moeten we ons afvragen of mensen het er echt over willen hebben, of alleen boos willen zijn.

LHBTI, er mist nog wat, XYZ? Nee. Maar wel bijvoorbeeld de A van aseksueel, de Q van queer of de P van panseksueel. Chris: “En nee, dat betekent niet dat je op pannen of airfryers valt.” Pan is Latijns voor ‘alle’ en dat betekent dat als je panseksueel bent, je niemand uitsluit. Zo hebben eigenlijk al deze termen een vertaling vanuit het Latijn. Zo betekent trans ‘naar de andere kant’ en bi ‘twee’.

En dan heb je nog de term ‘cis’. Latijn voor ‘aan dezelfde kant’, dus eigenlijk dat je ‘normaal’ bent: je lichaam en identiteit staan aan dezelfde kant. Iemand uit het publiek vertelt over de frustratie die haar 20-jarige zoon heeft wanneer iemand hem cis noemt, hij noemt zichzelf ook liever ‘normaal’. “Maar wat is ‘normaal’? Er bestaan geen normale mensen”, zegt Chris.

En dan de kwestie van het taalgebruik tegenover non-binaire mensen. Zoals ze in het Engels het genderneutrale voornaamwoord ‘they’ hebben, hebben we in het Nederlands eigenlijk (nog) niet een betere optie dan ‘hen’ en ‘die’. “Is het de bedoeling dat onze hele taal dan vrijkomt van hij en zij?”, vraagt - hoe toepasselijk - een docente Nederlands. Volgens Jonah is dat niet waar het om gaat, zolang mensen zich maar begrepen voelen en zich ergens in herkennen.

Wilma Koopman, docente Integrale Veiligheidskunde & Security Management, heeft aandachtig zitten luisteren. Op de vraag waarom het voor haar belangrijk is om deze kennis op te doen, zegt ze: “Ik ben SLB’er en ik wil op iedere situatie voorbereid zijn. Stel dat er een student bij mij komt die in zo’n positie zit, dan wil ik goed voorgelicht zijn.” Ze vindt het goed dat er binnen Saxion steeds meer aandacht is voor genderdiversiteit. Voor Koopman is het belangrijkste dat iedereen zich veilig en welkom voelt. “Voor mij is ieder mens een belangrijk mens, en dat zal ook zo blijven.”