Af en toe is het goed om de vraag te stellen ‘waarom doen we dit eigenlijk?’. Niet te vaak natuurlijk, want het wordt heel snel heel vermoeiend voor je omgeving als je dat doet, maar soms is het zinvol. Ik stelde mezelf deze vraag onlangs nadat er op mijn opleiding weer een flink stel onvoldoendes was uitgedeeld vanwege niet voldoen aan de verwijzingseisen in APA-stijl.
Voor wie het niet weet, APA is een bronverwijzingssysteem dat is ontwikkeld door de American Psychology Association. Het wordt breed gebruikt door hogescholen, inclusief Saxion, en is de standaard in een flink aantal wetenschappen, met name de sociale. APA is feitelijk een stijlhandboek dat voorschrijft wanneer je bepaalde delen van je bronvermelding schuingedrukt moet schrijven, of er wel of niet een punt aan het einde moet, etc.
Spannend spul dus. APA is lang niet de enige stijloptie: er zijn bijvoorbeeld ook MLA, Chicago-stijl en Harvard Referencering. Verschillende wetenschapsdisciplines hebben hun eigen stijl, en wetenschappelijke tijdschriften houden er weer hun eigen regels op na. Waarom APA in hogeschoolland de norm is, is niet helemaal duidelijk, al sluit ik het niet uit dat het komt omdat relatief veel mensen die normen stellen afkomstig zijn uit de sociale wetenschappen.
(Google, 2021)
Nu vind ik het van het grootste belang dat studenten leren kwalitatief goede bronnen te gebruiken. En evenzeer is het noodzakelijk dat de bronnen die ze gebruiken goed te herleiden vallen (een deprimerend aantal studenten denkt nog weg te kunnen komen met (google, 2021). En vanuit esthetisch perspectief is het prettig als ze dit verwijzen op een consequente wijze doen. Maar daar houden de eisen wat mij betreft wel op. Ik zie weinig directe noodzaak om studenten te straffen omdat ze zich niet houden aan tamelijke arbitraire interpunctieregels van een stel psychologen. Amerikaanse psychologen ook nog eens.
Zelf ben ik opgeleid als historicus en die doen niet aan APA, maar gebruiken gewoon voetnoten en eindnoten. Dat is onder andere omdat historici relatief veel aandacht besteden aan de leesbaarheid van de tekst, en die wordt er niet groter op als er allemaal verwijzingen in staan (Futselaar 2021). Ook is APA niet echt ontworpen op zaken als “die Middeleeuwse codex die ik in een klooster heb gevonden”. En laten we eerlijk zijn, als je vaak eigen publicaties aanhaalt staat het wat arrogant om voortdurend je eigen naam in de tekst te laten terugkomen (Futselaar, 2020). De meeste historici gebruiken hun eigen systeem, hanteren de normen van het tijdschrift waarvoor ze publiceren, of hun uitgever.
Italics of onderstreept
Dus waarom doen we dit? Het is niet alsof we studenten opleiden om wetenschappelijke artikelen te schrijven, daar zijn de universiteiten voor. En als we dat al wel zouden doen, hebben genoeg tijdschriften hun eigen regels (Futselaar 1994). Waarom niet van studenten alleen eisen dat ze: 1. Goede bronnen gebruiken, 2 Deze goed herleidbaar maken in hun tekst, en 3. Dit op een consequente wijze doen. Of ze daarbij een tijdschrifttitel in italics of onderstreept schrijven zal mij daarbij worst wezen, zolang ze het maar steeds op dezelfde manier doen. Op die manier leren we studenten de echt belangrijke dingen, en geven we ze gelijk de ruimte zelf keuzes te maken. Je zou het zelfs eigenaarschap kunnen noemen, als je het soort persoon bent dat hecht aan dat soort termen. En docenten hoeven zich zo niet langer op te stellen als interpunctiepolitie en kunnen zich richten op echt belangrijke dingen.
Correcte spelling bijvoorbeeld.
Bronnenlijst:
Futselaar, F. (2021) Herbronnen op het kwaad. Een sleutelroman. (onuitgegeven) (pp 494-501).
Futselaar, F. (2020) Hoe nobel wuift de rogge in het ochtendlicht. (Dichtbundel. Gehele oplage op last van de rechter vernietigd).
Futselaar, F (1994) Метафизичната парадигма в накланящото се общество. In: Вестник на постмарксистката епистемология. 9 (4) 44 (Plovdiv).
Frank Futselaar is docent Creative Business en voormalig Tweede Kamerlid. Trouw schreef ooit over hem dat hij opvallend veel humor heeft voor een SP’er. Lees hier het kennismakingsinterview met hem op SaxNow.
Rubrieken
Gerelateerde artikelen
Column: Vertrouwen
Vertrouwen, zo luidt het gezegde, komt te voet en vertrekt te paard. Het is wat oudere uitdrukking, zoals blijkt uit de keuze voor een gedomesticeerd hoefdier als het snelle alternatief, in plaats van bijvoorbeeld een fatbike of magneetzweeftrein. Maar de essentie, namelijk dat het veel gemakkelijker is het vertrouwen van mensen te verliezen dan het is om het te (her)winnen, is, in deze tijden van nepnieuws en AI-slop, meer waar dan ooit.
Column: Data-paranoia
Alsof ze er vanaf wisten. Slechts twee dagen na de aankondiging van Studium Generale dat ze op 5 maart een bijeenkomst houden over het hacken van persoonsgegevens (klinkt interessant trouwens), vond een van de grootste datalekken uit de Nederlandse geschiedenis plaats bij Telecombedrijf Odido. Potentieel liggen de gegevens van 6,2 miljoen Nederlanders op straat.
Column: Overmacht?
Hebben wij eigenlijk een protocol voor wat te doen bij grootschalige transportproblemen? Dit vroeg ik mij de afgelopen dagen af. Ik ging dus op onderzoek uit in MijnSaxion. En zoals bij de meeste zoektochten daarin leverde het mij niet op wat ik zocht.