Opinie: Is het brein fit genoeg om te leren?

Leren gebeurt in je eigen hoofd en is een erg individuele zaak. Dat is mijn conclusie als ik kijk naar mijn eigen ontwikkeling. Natuurlijk word je beïnvloed in je leerproces door je omgeving en vooral door de leraren die je tijdens je studietijd tegenkomt. Ze hebben mij geïnspireerd of juist gefrustreerd, belangrijke drijvende krachten om aan de slag te gaan. Maar uiteindelijk moet je het zelf doen, want alleen jij bent instaat je gedrag te veranderen.

Studenten moeten het doen met hun eigen vermogens. Studiecoaches helpen bij het aanleren van goede studievaardigheden, maar het verbaast me dat onderwijsinstituten zo weinig meditatiecursussen aanbieden en promoten. Wetenschappelijk is bewezen dat meditatie goed is voor het cognitieve vermogen. Zou het niet makkelijker zijn voor zowel studenten als docenten als het cognitieve vermogen binnen Saxion toeneemt? Dat ons brein wat fitter is en wat beter tegen een psychologisch stootje kan? Misschien beginnen met het vooroordeel over meditatie aan de kant te schuiven.

Lesboer

Sinds mijn studietijd is er veel veranderd. De oude leraar met zijn wijsheid heeft concurrentie van de beschikbare kennis op Internet. Als studenten uit zichzelf goed kunnen zoeken en selecteren, dan is mijn functie als lesboer volledig nutteloos. Op YouTube en MOOC’s staan weblectures van professoren die nog grotere vakidioten zijn dan ik en dat ook nog eens beter uit kunnen leggen. Daarnaast is de tijdgeest veranderd. Er is meer mogelijk, meer keuze, meer afleidingen, meer informatie, en meer meningen. Probeer in deze tijd maar eens als jongere je talenten te ontwikkelen en jezelf te zijn.

Misschien is het gewoonte of om het papiertje waarom studenten toch naar fysieke lessen komen. Maar goed ook, want velen hebben toch wat hulp nodig en ik zou deze leuke baan kwijt zijn. Zelfsturend zijn de meesten nog niet en verantwoordelijk voelen voor je eigen leerproces is vaak ook nieuw. Veel beginnende studenten hebben nog een havo-mentaliteit en willen antwoord op de vragen, of het antwoord van de opgave goed is en wat het cijfer is van de toets?

Aan het denken zetten

Ze zien de docent als controleur/examinator die alles weet en zouden het liefst in de lessen worden geëntertaind. Er is dus nog wat te doen als docent, al kan ik niet voldoen aan deze verwachting. Ik weet niet alles, ik ga niet entertainen en voorzeggen, en ik wil liever niet controleren. Ik wil ze aan het denken zetten, laten zien welke groei ze doormaken en ervaren hoe leuk leren is. Maar vooral ook hoe je problemen zelf oplost. Kortom, hoe je je hersens gebruikt.

Hopelijk lukt het ze te leren zichzelf te coachen, zodat ze later zelf de juiste kennis en specialisten kunnen opzoeken, en de juiste keuzes kunnen maken, zodat ze gelukkig en succesvol zijn. Het zelf kunnen sturen van je leerproces is belangrijk want je leert je hele leven. Hopelijk is dat lang, dus je moet zorgen dat het (leren en het leven) leuk blijft. Ik hoop ze dit mee te geven als studiecoach.

Leren vindt plaats in je eigen hoofd. Er worden nieuwe verbindingen tussen hersencellen gemaakt tijdens het leren. Hiervoor moet je oefenen en steeds weer nieuwe dingen doen. Dit gaat makkelijker als je gemotiveerd bent en uitgedaagd wordt. Omdat niet elke student gezegend is met een intrinsieke nieuwsgierigheid heb ik een taak als docent. Ik hoop dat ik de student met mijn enthousiasme en leuke opdrachten kan motiveren en uitdagen. Maar ze moeten het wel zelf doen, want het moet in hun eigen hersenen gebeuren.

Fit brein

Reflecteren, kritisch lezen, beredeneren, kortom leren, vraagt nogal wat van het brein. Dit orgaan gebruikt dertig procent van de beschikbare energie in je lijf en weegt maar ongeveer 1,5 kg. Dat brein moet fit zijn. Ik vraag me af of wij ze niet moeten helpen dit beter te trainen, net zoals je een gezond lijf kunt trainen. Het luie brein laat zich maar al te graag afleiden door ‘slimme’ telefoons. Gedachten kunnen minder goed gefocust worden en springen veelal alle kanten op. In het ergste geval maken de gedachten ook nog onnodige zorgen en verzinnen ze hele rampscenario’s waar je bang van wordt. Veel studentenbreinen zijn gestrest, wat je als een blessure kunt zien, dat je weerhoudt om goed te presteren. Je gedachten trainen leer je door te mediteren.

Wees je eigen leraar (Boeddha), onderzoek alles, behoud het goede (Thessalonicenzen I 5:21). Meditatie zal niet voor iedereen wat zijn, maar onderzoek het zelf. Leren is ook eens wat nieuws proberen.