Column: HBO-light

‘Na twee jaar al hbo-diploma; gat in de markt bij Saxion’, ik kan me voorstellen dat door zo’n ronkend krantenbericht menig marketingstrateeg of bestuurslid likkebaardend in de handen wrijft, het is immers mooie gratis reclame. Van 58 naar 449 studenten voor een AD in het zorgdomein, dat houdt de schoorsteen rokend in tijden van bezuinigingen.

De demografische ontwikkelingen zouden voor krimp zorgen, een vies woord, maar blijkbaar wordt de soep niet zo heet gegeten. Er zijn best aankomend studenten die willen doorleren op het hbo bij Saxion, maar dan graag in de praktijk en het liefst niet zo lang volgens dit krantenbericht. Logisch ook wel, als je bedenkt hoeveel geld een studie kost en de toekomst er voor veel jongeren sowieso niet erg rooskleurig uitziet. Ik wil trouwens ook wel graag slank zijn, maar tegelijkertijd elke dag een taartje kunnen eten.

Hier zou ik zou nu natuurlijk een heel verhaal kunnen wijden aan marktwerking in het hoger onderwijs, dat er vooral gekeken wordt naar financiële prikkels, het binnenhalen van klanten en assortimentsuitbreiding om dan toch maar aan de kpi’s te kunnen voldoen met als klap op de vuurpijl een verhandeling over de tentakels van New Public Management die ook het hbo in zijn greep houden, maar dat ga ik allemaal niet doen, daar is namelijk al een goed stuk over geschreven.

Ik wil vooral kijken naar die aankomend student (sorry, het woord klant krijg ik helaas mijn toetsenbord niet uit). Deze heeft de verwachting een hbo-diploma te krijgen na het liefst een zo kort mogelijke route naar beter betaald worden in het werkveld dan met een mbo-diploma zou gebeuren. Waarom zou een student er dan nog voor kiezen om vier jaar de schoolbanken in te gaan als het ook in twee jaar kan? Heel wat minder studieschuld, meteen praktijkervaring en een beter salaris, wie kan daar nu tegen zijn? (Behalve hbo voltijdstudenten en wat kritische docenten kan ik niemand bedenken).

Zorg

Ook vanuit het werkveld is het wel te begrijpen. Er zijn nu al te weinig handen in het domein van zorg en welzijn, dus hoe sneller er meer personeel de arbeidsmarkt opkomt, hoe beter. Maar mensen die hulp nodig hebben, begeven zich in een wereld die almaar complexer wordt, en in het ‘gewone’ vierjarige hbo is er al zorg over de kritische denkvaardigheden en het waardeverlies van een diploma in het hoger onderwijs hierdoor. Hoe zit dat met hbo-light (of zal ik het hbo-zero noemen)? Daar moet immers naast die grote nadruk en ruimte voor de praktijk kritisch denken en algemene vaardigheden in een nog kortere tijd gepropt worden.

De aankomend student heeft het beeld dat hij na twee jaar een hbo-papiertje heeft, met alle privileges van dien en daar heeft de beeldvorming in dit krantenbericht een grote rol in. Zoals wel vaker ligt de werkelijkheid genuanceerder. Wat de student vermoedelijk niet kan overzien is dat het eindniveau na die twee jaar geen hbo-niveau is, maar iets tussen mbo4 en hbo bachelor-niveau in. Wat dat trouwens precies is laat zelfs de website van de Rijksoverheid in het midden.

Niet zo gek dat de krant dit dan ook niet helemaal goed heeft. Voor een ‘echt’ hbo-diploma is dan dus in ieder nog twee jaar studeren nodig aan een verwante opleiding. Voor de marketingstrateeg hoop ik dat de keuze dan ook op Saxion zal vallen. Voor de (aankomend) student vooral dat hij waar voor zijn geld krijgt.

kim

Kim ter Hedde

Kim ter Hedde werkt sinds 2012 voor de Academie Mens en Maatschappij en is oud-voorzitter van de Academieraad. Ze studeerde Nederlands (moderne letterkunde) aan de Universiteit Groningen en heeft o.a gewerkt voor het ROC en verschillende organisaties binnen het sociale domein.