Column: Prioriteiten

“Zou je niet eerst tot een goede vraagstelling komen in je afstudeerscriptie, voordat je al in oplossingen gaat denken?”. “Zou het niet verstandig zijn om in plaats van de hele nacht Fortnite te spelen, iets meer te slapen als je een toets hebt?” Dat soort dingen. Wij zijn er maar druk mee.

Prioriteiten stellen is ook belangrijk voor bestuurders. Van een land bijvoorbeeld, dat zucht onder huisvestingstekorten, stikstofcrises, falend klimaatbeleid en een zeer ingewikkelde internationale situatie. En het is misschien nog wel het meest cruciaal voor de Minister van Onderwijs, die te maken heeft met grote bezuinigingen op datzelfde onderwijs, achterstanden bij kinderen, en lerarentekorten.

Messiascomplex

En gelukkig heeft hij prioriteiten, onze minister, die zijn politieke werk als een roeping ziet en zelf stelt een ‘messiascomplex’ te hebben. Hij gaat hogescholen en universiteiten aanpakken die diensten aan studenten aanbieden beneden marktconforme prijzen. De aandacht ging de afgelopen weken vooral naar de goedkopere studentensportvoorzieningen. Die lijkt de minister nu na grote druk te willen gedogen, in ieder geval zolang een inventarisatie loopt. Maar alleen sport.

Dat betekent dat als Studium Generale een lezing organiseert in het Harry Bannink theater, ze daarmee in theorie in overtreding zouden zijn, aangezien je daar ook een commerciële zaal voor zou kunnen huren. Saxionkantines subsidiëren zodat er misschien iets te verkrijgen is dat een beetje betaalbaar én gezond is? Kan niet. Zelfs de koffieautomaten vragen geen marktconforme prijs, zelfs als je corrigeert voor de kwaliteit.

Verstoren deze activiteiten daadwerkelijk de markt? Ongetwijfeld. Er zijn vast studenten die een sportschoolabonnement zouden afsluiten zonder de kortingen die ze via Saxion krijgen. Een hoop zouden er ongetwijfeld helemaal niet sporten. En er zijn vast studenten die naar een commerciële copyshop zouden gaan om dingen te printen als dat niet op Saxion kon. Daar hebben copyshops last van.

Net zoals de horeca last heeft van sportkantines die alcohol schenken. Daar draaien sportclubs echter wel op. En als je een commercieel zaaltje verhuurt heb je oneerlijke concurrentie van het wijkcentrum, dat, gesubsidieerd, lage tarieven vraagt aan de lokale klaverjasclub. Die anders waarschijnlijk niet zou bestaan.

En waarom daar ophouden met marktconform werken? Wegen zouden prima kunnen worden aangelegd en beheerd door private partijen, veel politietaken kunnen worden overgenomen door private beveiliging en de hele Nederlandse Defensie zouden we kunnen uitbesteden aan de schimmige Russische huurlingenclub Wagner, via een eerlijke en marktconforme aanbesteding.

Algemeen belang

Dat doen we niet, omdat we op veel onderdelen erkennen dat er zoiets bestaat als algemeen belang, dat we voorrang geven op economisch belang. Maar het is óók van algemeen belang dat jonge mensen betaalbaar kunnen sporten, naar culturele activiteiten gaan en ja, koffie kunnen drinken als ze om half negen ’s ochtends zich naar mijn college moeten slepen, zonder dat ze vier euro hoeven neer te tellen voor een bak melk en suiker bij professionele belastingontwijkers Starbucks. Dat is niet alleen algemeen belang, dat is beschaving.

Het liefst zou ik tegen Minister Bruins zeggen dat hij een eind op moet lazeren met zijn marktconforme beleidsregels. Maar ik ken hem als een beleefd mens, dus ik zo beperk me tot vriendelijk suggereren dat hij zijn prioriteiten verlegt, zodat hij wat productievers met zijn tijd kan doen.

Misschien kan iemand op zijn ministerie hem laten zien hoe Fortnite werkt.