Casper van Vliet

Jurist: “Zwaar straffen in kwestie rond toetsdiefstal? Dat kan juridisch niet zomaar”

Saxion dreigt met zware straffen voor studenten die in de zaak rond toetsdiefstal een toets vooraf hebben ingezien en zich nu niet melden voor de inkeerregeling. Schorsing van het volgen van onderwijs en het maken van toetsen, of zelfs uitschrijving. Juridisch kan dat niet zomaar, zegt hoger onderwijsjurist Casper van Vliet, honours student rechten en psychologie op Saxion. Hij staat met zijn bedrijf studenten bij die verdacht worden van fraude. “De suggestie wordt gewekt dat een student met alleen voorinzage fraude heeft gepleegd en daarmee een sanctie kan krijgen. Dat wordt juridisch een interessante discussie.”

Sinds 2020 staat Van Vliet met zijn bedrijf studenten bij in procedures in het hoger onderwijs. Dat gaat goed; inmiddels heeft hij drie medewerkers op oproepbasis. Zelf is hij gespecialiseerd in fraudezaken, zoals tentamenfraude. Ook is hij werkzaam bij de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) op de afdeling Juridische Zaken.  Hij heeft het over David versus Goliath. “Het gaat in dit geval over vaak onwetende studenten tegen een toch machtige instantie als een hogeschool. Studenten zijn vaak helemaal niet goed op de hoogte van de procedures.”

Wat precies onder fraude wordt verstaan, is vastgelegd in de Wet op het hoger onderwijs (WHW) en uitgewerkt in de onderwijs- en examenregeling (OER) van Saxion. In artikel 19 van de OER gaat het over de toetshuisregels, die in een doorgelinkte bijlage verder zijn uitgelegd. In lid e van die bijlage staat bijvoorbeeld dat onder fraude wordt verstaan: ‘Voorafgaand aan of tijdens de toets op ongeoorloofde wijze kennis nemen van de toetsvragen, opgaven en/of modelantwoorden van de toets’.

Interessante discussie

Van Vliet: “Juridisch wordt het een interessante discussie of een dergelijke bepaling volstaat. Ik denk van niet, omdat op 'ongeoorloofde wijze' onder meer te algemeen geformuleerd is. Er zijn ook voorbeelden van zaken waarin de juridische kaders op het gebied van fraude nauw uiteen zijn gezet. Mijns inziens is het ontvangen van bijvoorbeeld een appje in de groepsapp met daarin (een deel van een toets) geen fraude in de zin van de OER of een daaruit voortvloeiende regeling.”

Hij geeft toe dat het willens en wetens kopen van een toets of een deel daarvan, daar al meer bij in de buurt komt. “Maar het antwoord hierop kan enkel worden verkregen door een oordeel van het College van Beroep voor de Examens of het College van Beroep voor het Hoger Onderwijs. Daarvoor zijn alle concrete omstandigheden van het geval van belang. In de inkeerregeling is dat niet onderkend.”

Dat Saxion hier ervoor kiest om studenten een toets opnieuw te laten doen als ze daarbij vooraf inzage hebben gehad, zegt hij heel goed te begrijpen. “Waar ik me tegen het verzet is het noemen van een sanctie met een straffend karakter, het dreigen met de stok dus, en het nauwelijks noemen van de rechtsbeschermingsmiddelen voor studenten. Ook in algemene zin.”

Bas Klaassen

Bas Klaassen

Gerelateerde artikelen

Toetsen.jpeg

'Aanzienlijk aantal toetsvragen' gestolen bij verschillende opleidingen, toetsen niet ongeldig verklaard

In de kwestie rond de in februari aan het licht gekomen toetsfraude is volgens Saxion een 'aanzienlijk aantal toetsvragen gestolen', van verschillende opleidingen. Toetsen worden volgens de hogeschool niet algemeen ongeldig verklaard. Alleen studenten die aantoonbaar gefraudeerd hebben, moeten toetsen overdoen. Die boodschap is vanochtend verspreid aan de studenten. De waarde van het diploma is volgens de hogeschool bij geen enkele opleiding in het geding.

laptop

Medewerkers mogen toetsen niet meer op eigen apparaat opslaan

Naar aanleiding van de toetsfraude neemt Saxion de mogelijke risico’s op het gebied van toetsen onder de loep. Dat is nog gaande, maar duidelijk is dat de grootste kwetsbaarheid zit in de periode voorafgaand aan de afname van de toets. Bijvoorbeeld bij autorisatierechten die niet op orde zijn en medewerkers die toetsen op eigen devices opslaan en delen. Dat laatste mag vanaf 1 mei niet meer.

justitia

Twee studenten maken gebruik van inkeerregeling toetsfraude, verdachte medewerker ontslagen

‘Slechts’ twee studenten maakten gebruik van de inkeerregeling die Saxion instelde naar aanleiding van de toetsfraude. “Een zeer klein aantal”, zegt collegevoorzitter Anka Mulder in een bericht van de hogeschool. Via het meldpunt kwamen ook reacties binnen en die ‘hebben geleid tot meer inzicht in de diefstal’, aldus Saxion.