Te weinig punten in het eerste jaar? Als het aan bestuur ligt, wordt het bsa straks een psa

Deze studenten krijgen een persoonlijk advies over hun studiekansen en kunnen, ook bij een negatief advies, in principe doorgaan met hun opleiding.

Het afgelopen jaar heeft Saxion al ervaring opgedaan met het persoonlijk studieadvies (psa) in een beperkt aantal opleidingen. Andere opleidingen hadden dit studiejaar zelf de keuze of ze nog met bsa wilden werken, of met een doorstroomnorm en persoonlijk studieadvies.

Daardoor is versnippering ontstaan, ook binnen academies zelf. De ene opleiding heeft nog een traditioneel bsa, een andere werkt met een doorstroomnorm en een persoonlijk studieadvies en weer een andere opleiding heeft een variant met een bsa-ondergrens.

Volgens het college van bestuur ontstaan daardoor verschillen in de behandeling van studenten. Daarmee komt de ‘uitlegbaarheid’ van het beleid in het geding en leidt de veelheid aan varianten tot een complexe uitvoering voor Saxion, schrijft het CvB in een beleidsmemo voor de medezeggenschap.

Inhoudelijke en strategische keuze

Het afschaffen van het bsa is voor Saxion niet alleen een inhoudelijke, maar ook een strategische keuze. In het verleden kreeg de hogeschool jaarlijks studenten binnen die na een negatief studieadvies bij een andere instelling overstapten naar Saxion. Nu steeds meer hogescholen het bsa loslaten, verwacht het college dat die instroom afneemt.

Tegelijkertijd wil Saxion voorkomen dat studenten met een beperkte studieachterstand zelf vertrekken of door een bsa worden gedwongen hun opleiding te verlaten. Het CvB verwacht dat ongeveer 750 studenten per cohort binnen de nieuwe systematiek behouden kunnen blijven.

Dat kan volgens het college niet alleen bijdragen aan het studiesucces, maar ook aan de inkomsten van Saxion uit collegegeld, rijksbekostiging en diplomabekostiging. Het gaat volgens het CvB om een globale schatting, waarvan de werkelijke financiële effecten de komende jaren moeten worden gemonitord.

Saxion staat met de keuze niet alleen. Steeds meer hogescholen vervangen het bsa door een persoonlijk studieadvies en een doorstroomnorm. Zo hebben onder meer Avans, Fontys, Hanze en Windesheim het bsa hogeschoolbreed afgeschaft of vervangen door een vergelijkbare systematiek. De HAN voert de nieuwe aanpak gefaseerd in. Andere instellingen zijn nog bezig met een heroverweging van het bsa.

Ook landelijk staat het bindend studieadvies ter discussie. Volgens het CvB is recent een motie aangenomen waarin de minister wordt opgeroepen samen met onderwijsinstellingen te onderzoeken hoe meer begeleidende en persoonlijke vormen van studieadvies kunnen worden vormgegeven. Saxion ziet de ontwikkeling als een verschuiving van een vooral selecterende aanpak naar een aanpak waarin begeleiding, ontwikkeling, studentenwelzijn en studentenbehoud centraal staan.

Tegenvallend studiejaar

Voor studenten betekent de verandering vooral dat een tegenvallend eerste studiejaar niet automatisch het einde van hun opleiding betekent. Met name studenten die tussen de 30 en 45 ec behalen, kunnen onder voorwaarden door. Zij kunnen bijvoorbeeld extra herkansingen krijgen, een maatwerkprogramma volgen of aanvullende begeleiding krijgen om hun achterstand in te lopen.

Ook wordt niet alleen gekeken naar het aantal behaalde studiepunten. Bij het persoonlijke studieadvies kunnen studiehouding, motivatie, persoonlijke omstandigheden, ontwikkeling en de kans dat een student de opleiding alsnog succesvol kan afronden worden meegewogen.

Volgens het CvB verschuift de nadruk daarmee van sanctioneren naar begeleiden en het bieden van perspectief. De 45 ec geldt daarbij als doorstroomnorm. Studenten die de norm niet halen, krijgen een nadrukkelijk studieadvies over hun kansen en mogelijke vervolgstappen.

Dit vraagt wel extra inzet van studiecoaches, docenten, examencommissies en ondersteunende diensten, aldus het CvB. 

Volgens het CvB laten ervaringen bij andere hogescholen bovendien zien dat het loslaten van het bsa niet automatisch leidt tot een toename van problematische langstudeerders.

Met het voorstel om te komen tot een doorstroomnorm van 45 ec en een persoonlijk studieadvies wil het college van bestuur komen tot meer ‘uniformiteit’. Zonder een gezamenlijke koers zal de diversiteit aan varianten zich binnen de nieuwe academies, uitbreiden, vreest het college. En dat is ‘onwenselijk’. De bedoeling is dat dit komend collegejaar, 2027-2028, is ingevoerd.