Het lijden van langstuderende studenten ging ze aan het hart, dus begonnen docenten Corrie en Egbert-Jan een klasje dat geen klas is

Opeens schieten de tranen Egbert-Jan Pasman in de ogen. De docent Civiele Techniek vertelde even daarvoor over een schrijnend langstudeergeval in zijn opleiding. Het is een geval dat hem aan het hart gaat. “Er is veel stil lijden,” zegt hij.

Hij en collega Corrie Hemkes zagen in de praktijk dat studenten het overzicht kwijt raken, afhaken en geen weg terug zien. Pasman: “Ze voelen zich eenzaam en hebben het gevoel nergens meer bij te horen.”

Sten Leferink (23) liep in coronatijd al vertraging op. “Ik heb daar echt wel veel last van gehad. Eigenlijk is mijn hele tweede jaar daar door beïnvloed. Ik zat alleen maar op mijn kamer en verloor mijn focus en motivatie.” Na een stage leek dat goed te komen. “Toen dacht ik: dit is toch wel echt de juiste plek voor mij.”

Telefoontje

Toen daarna bij een tussenpeiling bij het afstuderen opnieuw bleek dat hij het niet ging halen, verloor hij opnieuw de motivatie. “Ik dacht ook: ga ik dit nog wel halen?”

Hij herkent het gevoel van verloren zijn, er niet meer bij te horen. “Tot meneer Pasman belde en zei: ik heb misschien een traject voor jou.”

Die laatste vult aan: “Ik heb in de zomervakantie tien studenten gebeld.” Met een simpele boodschap: er is een weg terug.

Het telefoontje betekende voor Leferink het begin van een herstart. Nieuw perspectief. Pasman: “In alle gevallen was de reactie: wat fijn dat u belt.”

Sindsdien komen Leferink en zijn twee docenten elke week even samen. Daarbij was de eerste vraag aan hem: wat werkt voor jou het beste? Bovenal brachten ze in kaart wat er nog moest gebeuren, welke modules er nog openstonden, welke kansen en risico’s er waren. En ze werkten samen aan zijn planningsvaardigheden. Zo schrijft hij een deel van zijn afspraken nu met pen in een papieren agenda. Hemkes: “Ook omdat bewezen is dat je ze dan beter onthoudt.”

En ze vormden een klasje, zonder dat het officieel een klas is. Hemkes: “We doen dit ook op basis van expertise. Onderdeel zijn van een klas of groep is belangrijk om succesvol te studeren.”

De rolverdeling tussen de twee is duidelijk. Pasman kent de studenten goed. Hemkes zorgt voor structuur. Pasman: “Die is glashelder. Afspraak is afspraak. En kan je niet; dan communiceer je dat met ons.” Ook belangrijk: studenten mogen falen, en kunnen eventueel elk kwartiel opnieuw opkrabbelen, zegt hij.

Geen wondermiddel

Het klasje dat geen klasje is, is geen wondermiddel, beseffen ze ook. Van de ongeveer tien studeerden die ze benaderden volgen twee studenten systematisch de aanpak, ongeveer 3 of 4 min of meer, maar er was ook een aantal studenten dat ze helemaal niet meer bij de club kregen. “Maar de twee die meedoen gaan als een speer.”

Saxion telt tal van initiatieven voor langstudeerders. Zo schreef SaxNow eerder al over de Pabo, die in 2022 voor het eerst een Boost-week hield voor langstudeerders. En over De Eindsprint, een Saxion-breed traject voor langstudeerders, die niet alleen bedoeld is om langstudeerders snel te laten afstuderen, maar vooral om ze weer een stip op de horizon te geven. Dat laatste geldt ook voor deze aanpak. Hemkes: “Stoppen kan ook een optie zijn. Het gaat erom weer grip te hebben op je studie, maar vooral op je leven.”

Er zijn ongetwijfeld nog meer voorbeelden, want alle opleidingen hebben met langstudeerders te maken én dragen daar verantwoordelijkheid voor. Wat onderscheidt dit initiatief dan van andere initiatieven? Hemkes: “Dit traject is totaal a-systemisch. We zoeken zelf de ruimtes, er is geen roostering, zijn geen modules, we zijn er ook niet voor ingeroosterd. Dat geeft ook de ruimte om zelf te doen wat goed is; we stellen ons als professional centraal.”

‘Wij zijn het systeem’

Pasman: “Mensen hebben het vaak over de onwrikbaarheid van de systemen op Saxion, maar daar zei een collega laatst iets slims over: jongens, wij zijn het systeem.”

Dus zochten ze zelf contact met SaxNow om te vertellen over hun initiatief. Pasman: “Dit maakt onze week. We gunnen het de studenten, maar we gunnen het ook andere studenten en docenten.”

In dit geval was de kracht volgens Hemkes ook dat het traject heel opleidingsspecifiek is. “Toen Egbert-Jan belde was de gedachte bij studenten niet; wie is die man? Ze kennen hem al. Hij is de spil naar studenten toe.” Pasman: “Wij nemen initiatief. Dat is ook een verschil. We reiken zelf de hand uit. Dit is te belangrijk om niets te doen.”

Bedoeling is om straks niet alleen langstudeerders te benaderen, maar ook mensen die langstudeerder (of afhaker) dreigen te worden. Pasman: “Daarbij maakt ieder zijn eigen plan en is er voor ieder zijn eigen aanpak. Communiceren is daarbij superbelangrijk”

Dat geldt ook voor Sten Leferink, die op het punt staat om deze zomer af te studeren. En hoewel zijn studie niet van een leien dakje ging, weet hij wel dat hij straks in de civiele techniek aan de slag gaat. “Ik denk dat ik zonder dit traject nu nog steeds een aantal vakken niet gehaald had.” Wat hij gaat doen als hij afgestudeerd is? “Eerst maar eens rustig zomervakantie vieren. En dan kijken welke bedrijven op me afkomen.”