Commentaar: Sneltrein
Bij de grootste reorganisatie in jaren stemde de Centrale Medezeggenschapsraad in met de plannen van het college van bestuur. Volgens hoofdredacteur Rik Visschedijk verdiende juist dit ingrijpende besluit een zichtbaar en openbaar debat. Hij vindt dat de medezeggenschap haar controlerende rol transparanter had moeten vervullen, zodat medewerkers konden zien hoe hun belangen zijn afgewogen.
Het was een heel moeilijke beslissing en de stemming was zeker niet unaniem, klonk het gisteren uit de Centrale Medezeggenschap (CMR). Toch stemde de raad in met de honderdprocent-versie van de herinrichtingsplannen. Met de reorganisatie wordt een groot aantal fte – mensen die werken op Saxion – boventallig. Daarmee komt er eindelijk duidelijkheid voor medewerkers, die 1 juli in hun agenda hadden onderstreept.
Een heel aantal van hen was aanwezig bij de Teams-vergadering. Wie had verwacht dat de medezeggenschap haar rol als waakhond zichtbaar zou vervullen, kwam bedrogen uit. Ja, er waren woorden van medeleven voor de medewerkers die het aangaat. Maar al na drie minuten was duidelijk dat de CMR zou instemmen met de plannen en nog geen veertig minuten later was het agendapunt afgehandeld.
Openbaar debat
Daarmee verdwijnt tussen de 22,8 en 124,8 fte bij Saxion. Dat is enorm. Het gaat om mensen die al jarenlang werken op Saxion en zich beschermd voelden door een vast contract. En het gaat om de toekomst van de hogeschool. Juist daarom had dit besluit een zichtbaar openbaar debat met het college van bestuur verdiend.
Dat debat leek echter al achter de rug voordat de openbare vergadering begon. In de aanloop naar het besluit spraken de medezeggenschap en het college van bestuur meerdere keren met elkaar, zei Wytse Mensonides.
Er was zelfs een 'technische briefing', waarin het college van bestuur de honderdprocent-plannen alvast doornam met de CMR en de decentrale medezeggenschap. Die briefing gebeurde achter gesloten deuren, in weerwil van de geest van het medezeggenschapsreglement.
We gaan er maar even van uit dat het college alleen informatie verstrekte. Want als er ook vragen zijn gesteld en beantwoord, kom je wel heel dicht in de buurt van een vergadering. En vergaderingen tussen het college van bestuur en de democratisch gekozen medezeggenschap zijn, met goede redenen, in principe openbaar.
Interne verdeeldheid
Van de 'interne verdeeldheid' die CMR-voorzitter Marcel van Dongen aankondigde, bleek tijdens de openbare vergadering met het college van bestuur weinig. De CMR sprak met één mond. De echte discussie over misschien wel het meest impactvolle besluit van het afgelopen decennium had kennelijk al plaatsgevonden.
Dat is opmerkelijk. Eerder stelde de CMR zelf nog de vraag waarom deze reorganisatie zoveel haast moest hebben. De reorganisatie moet Saxion beter bestuurbaar maken, maar ook helpen bezuinigen. Daarbij wees de medezeggenschap erop dat Saxion ook afgelopen jaar financieel beter afsloot dan begroot en dat ook 2026 naar verwachting positiever uitvalt. Saxion krijgt het begrote geld al jarenlang niet op.
Er kwam uiteindelijk nog een rijtje 'mitsen' bij de plannen. Eén daarvan was de angst dat de hogeschool veel kennis en expertise verliest door functies boventallig te verklaren. Terwijl de financiële situatie van de hogeschool florissant is, met 119 miljoen euro op de plank. Waarom niet wat meer tijd nemen? Het is een wezenlijke vraag.
In de toekomst kijken kunnen we maar deels. Dat laten de structureel betere resultaten dan begroot wel zien. Wie weet valt het over vijf jaar allemaal mee met de studenteninstroom en de financiering vanuit het Rijk. Het maakt uiteindelijk niet meer uit, want op 1 juli 2026 stemde de CMR in met deze reorganisatie.
Heel eind achterop
CMR-lid Wytse Mensonides verwoordde het treffend: het college van bestuur loopt in deze reorganisatie ver voorop. De medezeggenschap hangt nog net aan die sneltrein, maar de gewone medewerker is een heel eind achterop.
Ondanks praatsessies met het college van bestuur voor medewerkers en updates op MijnSaxion is hier – in ieder geval ogenschijnlijk - over de hoofden van medewerkers heen besloten. Dat het college van bestuur haast wil maken, is nog wel te begrijpen. Snelheid is aantrekkelijk: de reorganisatie wordt daarmee sneller afgerond.
Maar juist daarom had de medezeggenschap transparantie en openbaarheid voorop moeten stellen. Zij had erop moeten staan dat haar vragen, gebaseerd op haar informatievoorsprong, in het openbaar werden beantwoord. Zij had haar onderlinge verdeeldheid moeten laten zien. Toehoorders van deze vergadering hebben het recht te weten welke van hun gekozen vertegenwoordigers vóór instemming waren en welke tegen.
Dat debat bleef uit. Daarmee bleef ook onduidelijk hoe de medezeggenschap uiteindelijk de belangen van hun achterban heeft afgewogen.
Rubrieken
Gerelateerde artikelen
Medezeggenschap stemt in met reorganisatie, ondanks ‘interne verdeeldheid’ en ‘heel veel zorgen’
Een ‘worsteling’ en een ‘emotioneel besluit’ noemde medezeggenschapsvoorzitter Marcel van Dongen het. En hij zei heel goed te beseffen dat er mensen teleurgesteld zouden raken, of de CMR nou voor of tegen de reorganisatieplannen zouden stemmen. Uiteindelijk werd het het eerste. “We willen het beste doen voor Saxion. We hopen dat deze beslissing zekerheid kan geven in de komende periode.”
Onderzoek naar beleving reorganisatie: medewerkers redelijk positief over hoe ze hun werk kunnen doen, minder over betrokkenheid
Medewerkers van Saxion vinden dat ze hun werk behoorlijk kunnen blijven doen tijdens de (geplande) reorganisatie. Minder enthousiast zijn ze over hoe ze betrokken zijn bij de herinrichting. Die conclusies kun je trekken uit een vragenlijst naar de beleving van de herinrichting, die in totaal door zo’n 1700 medewerkers is ingevuld.
Inschatting personele consequenties reorganisatie: tussen de 124,8 en 22,8 fte boventallig
Het bestuur heeft gisteren voor het eerst de volledig uitgewerkte plannen voor de reorganisatie met de medezeggenschap gedeeld. Daaruit wordt vooral meer duidelijk over de mogelijke personele consequenties: zo valt te lezen dat de schatting is dat tussen de 124,8 en 22,8 voltijdsbanen boventallig worden.